Үш күнге созылған құрбан айты мейрамы да өтті. Әлеуметтік желілерде далаға тастап кеткен құрбан шалған малдың ішек-қарны мен терісінің үйіліп жатқан суреттері берілді. Шашылып жатқан ішек-қарын мен мал терісі айналаның сәнін кетіргені өз алдына, ертең шіріп, исі шығатыны, түрлі ауру тарату қаупін туғызатыны тағы бар. Жалпы, осындай келеңсіздік жыл сайын құрбан айты кезінде айна қатесіз қайталанып жатады. Жұрт реніш білдіріп айтып, жазады, бірақ оған селт ететін пенде жоқ.

Құрбанды адамдар не үшін шалады?

Енді шындыққа тура қарап, мына сұраққа бүкпесіз жауап беріп көрейікші. «Құрбанды сіз не үшін шалдыңыз? Алланың разылығы үшін бе, әлде құрбан шалу арқылы Жаратқаннан пендешілік тілектеріңізді орындауды тілеу үшін бе, болмаса өзгелерге өзіңіздің қаншалықты діндар екендігіңізді көрсетіп, мақтану үшін бе? Ақиқаты мынау: адамдардың 99,9 пайызы құрбанды Жаратқаннан пендешілік тілектерін тілеу үшін және мақтаншылық үшін шалады. Алланы разы ету үшін шалатын бірлі-жарым тақуа адамдар бар шығар, оны теріске шығаруға болмас, дегенмен ондайлар өте аз.

Толығырақ »

Өзіміз өмір кешіп жатқан Жер планетасы туралы не білеміз? Бар білеріміз: мектепте география пәнінде оқытқандай, жер домалақ шар іспетті, оның төрттен бірі құрлық болса, қалғанын су алып жатыр деген сияқты мағлұматтар ғана. Ал дәстүрлі діндердің жер туралы түсінігі ғылымға мүлдем қарама-қайшы. Мәселен, ислам дінінде жер жалпақ табақ сияқты, ол көк өгіздің мүйізіне ілініп тұр, ал көк өгіз суда жүзіп жүрген тасбақаның үстінде тұр деген мазмұнда суреттереледі. Дегенмен, дәстүрлі діндердің жер туралы мұндай түсінігін бүгінгі ғылым миларын улаған жас ұрпақтың қабылдай қоймайтыны белгілі.

Жер домалақ па, әлде жалпақ па?

Соңғы кезде ғалымдардың өз арасында жердің формасы туралы кереғар пікір қалыптаса бастағаны байқалады. Ғылымның микробиология, квантты физика сияқты жаңа салалары дамыған сайын табиғат туралы түсінігіміз күрт өзгере бастады. Енді міне, жердің формасына қатысты түсінікті де қайта қарайтын заман келгендей. Ғалымдардың арасында бұрынғыдай жер домалақ шар іспетті дегенге қарсы шығып, оны жалпақ табақ тұрпатты дейтіндер шыға бастады.

Толығырақ »

Қазір әлеуметтік желілерде, ютуб каналында Сәтпаев қаласында болған оқиға қызу талқыланып жатыр. 75 жастағы қария 5 жастағы жас бүлдіршінді зорлаған. Көз көріп, құлақ естімеген осындай хайуандық әрекет жасаған шалды қолымызға бер деп қала тұрғындары полицияны қоршап, шу шығаруда. Педофилді халықтың қолына берсе, не істейтіні белгілі, яғни сол жерде қолын қол, бұтын бұт етіп айырып, тапап өлтірмек.

Нәпсі адамның ақыл-ойын билейді

Ислам дінінің негізін салған Мұхаммед пайғамбардың «нәпсімен күрес қиямет қайымға дейін созылады» деген хадисі бар екен. Осыған қарап, нәпсімен күреске пайғамбардың қаншалықты назар аударғанын бағамдауға болады. Жалпы, кез келген дәстүрлі дінде нәпсіні бақылауда ұстауға ерекше көңіл бөлінеді. Бұның астарында үлкен мән бар.

Толығырақ »

Қасиетті Құранда Алланың 99 сыйпаты, яғни есімі берілген. Бірақ бұл Жаратқанның барлық сыйпаты 99-бен шектеледі деген сөз емес. Оның сыйпаттары шексіз көп және санап тауысу еш мүмкін емес. Дегенмен де, Алланың барлық сыйпаттарын немесе қасиеттерін білу адамға қажет те емес, ең бастыларын, өз өміріне, болашағына ықпалын тигізетіндерін білсе жеткілікті. Біз баяндағалы отырған Алланың сыйпаты – адам үшін аса маңызды және кез-келген пенде міндетті түрде Жаратқанның ол сипатымен ұшырасады.  Ол – АЖАЛ.

Адамдар неге ажалдан қорқады?

Веда ілімінің қайнары саналатын Бһагавад Гитада Жаратқан Өзінің адамдарға ажал бейнесінде келетіні айтылады.  Егер ажал, яғни өлім Алланың бір сыйпаты болса, одан адамдар неге сонша қорқады? Жалпы, барша тіршілікті жаратқан Алладан қорқу дұрыс па? Ол Жаратушы, яғни барша тіршіліктің Әкесі емес пе. Ендеше әкесінен ұрпағы неге қорқуы қажет?

Толығырақ »

Асан қайғы желмаясына мініп алып жер бетінен жерұйқты, яғни жердегі жұмақты іздеп бар өмірін сарып қылған екен. «Қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған» дейтін аста-төк молшылық пен ұйыған тыныштыққа негізделген бақытты қоғам барша адамзаттың арманы болып келеді. Ол туралы аңыздар, ертегілер көп, бірақ уақыт өткен сайын сондай толымды қоғамнан аулақтамасақ, жақындайтын түріміз жоқ.

Коммунизм идеясының күйреуі

Социалистік қоғамда өмір сүрген аға ұрпақ өкілдері жақсы біледі, сол тұстағы билеуші партия – коммунистер коммунизм құру идеясын басты мақсат етіп ұстанған еді. Қарапайым халық соған кәдімгідей сенетін. Бала кезімізде ауылдағы жалғыз дүкеннің қабырғасына 1980 жылдары тауарларыдң абғасының қаншалықты арзандайтыны туралы жазылған плакат ілулі тұратын. Ішіміздегі үлкеніміз Мейрам деген бала бізге «1980 жылы коммунизм болады, ол кезде дүкендер түгел ашық тұрады, барып қалағаныңды тегін ала бересің» дейтін. Бұл – 1960-шы жылдардың соңы еді.

Толығырақ »

Соңғы кездерде елімізде короновирус дерті белең алып, жұқпамен ауырғандар қатары күрт көбейіп кетті. «Жау жағадан алғанда, бөрі балақтан тартады» демекші,  қатерлі короновирус дертіне пневмания, яғни өкпенің қабынуы қосылып, ауырғандар санын еселеп көбейтуде. Біреулер өкпе қабынуы деген де сол корновирустың бір көрінісі дегенді айтады. Қалай болғанда да, бүгінде барша әлем елдерін темір құрсауына алған қатерлі дерт қазақ еліне де қатты тиіп тұр.

Десе де, қазақ «бір жамандықтың, бір жақсылығы болады» дейді ғой. Таяқтың екі ұшы болатындығы сияқты, жамандықтың астарында жақсылықтың болуы да  табиғи құбылыс болса керек. Енді осы адамдар қазір атын айтудан да сескеніп, «жаман ауру» деп айдар таққан жұқпа қандай жағымды нәрселер әкелді дегенге назар аударып көрелік. Оның ең үлкен жағымды жағы – адамдар  денсаулықтың басты байлық екендігін жүректерімен түйсініп, сол басты байлықтарын сақтауға шындап көңіл бастағандай. Иә, қазақтың «бірінші байлық – денсаулық» дегенін көрінген жерге ұран қылып жазып, биік мінберлерден жиі айтып жатсақ та, оның астарындағы терең мәніне көбіміздің бойламайтындығымыз, көңіл бөлмейтіндігіміз жасырын емес-ті. Жаман ауру осы нақылдың шынайы мәнін ашып бергендей болды.

Толығырақ »

Кеңес заманында «кітап – білім бұлағы» деген мектептің қабырғасына жазылып тұратын ұранға айналып кеткен сөз болатын. Қазір өкінішке орай, бұл сөздің мәні жойылған сияқты көрінеді. Шындығында, олай емес. Бүгінде жастар негізінен білімді кітаптан емес, аудио-видеоқұрылғылардан, интерактивті тақталардан алады. Мектеп кабинетінде немесе университеттің аудиториясында мұғалім мен оқытушының дәрістерін тыңдау да бар. Дегенмен, бұның бәрі кітапты ауыстыра алмайды. Неге?

Кітап – адамның арман-қиялын дамытады

Смартфон, планшеттің шығуымен бірге интернет барша жұртқа қолжетімді болып алды. Осыған орай, кез-келген адам интернет арқылы қалаған ақпаратын алуына мүмкіндігі бар. Ол түрлі кинолар мен сериалдар бола ма немесе аудио-видеосабақтар, аудиокітаптар бола ма, танымдық деректі фильмдер, болмаса концерт, басқа да көңіл көтеретін бағдарламалар ма – бәрібір. Яғни, бұның бәрі адам үшін күнделікті қажет ақпараттар болып табылады.

Толығырақ »

Бүгінгі ғылым мен технологияның дамыған заманында баршамызға ақпарат тарату құралдарының кең тараған түрі – ғаламтор желілері. Мұның пайдалану үрдістері де әртүрлі. Өйткені, бүгінгі жастардың санасы мен психологиясы һәм тұрмыс-тіршілігі ғаламтор әлемімен тығыз байланысты екені белгілі. Осы ретте отандық дін ғалымдары ғылым мен білім, тағылым жолында іс жүзінде мешіт-медреселерде және өзге де діни орындарда уағыз-насихат жұмыстарын жүргізген уақытта радикалдық топтар ғаламтор желілері арқылы дәстүрлі емес, экстремистік идеологияларын таратуға кірісті. Жастарымыздың бір бөлігінің ғаламтор желілері арқылы теріс идеологиялардың арбауына тез ілініп, қолшоқпары болып кеткені де рас.

Осы орайда, жат ағымдардың интернет желілерін пайдалану тәсілдеріне тоқталғанымыз жөн. Күнделікті тұрмыста тепсе темір үзетін жастарымыз жаңа заман технологиясын жаппай пайдалануда. Тіпті, 8-9 жастағы бүлдіршіндердің өзі компютер, смартфон т.б. құралдарды ата-анасынан да жақсы біліп, меңгеріп алған. Бүгінгі жастар  интернет әлеміне емін-еркін кіреді, жеке аккаунттарын ашып, кез келген ақпаратқа қол жеткізе алады. Міне, осы кезде діни сауаты, таным-түсінігі қалыптасып үлгермеген буынның  теріс пиғылды топтардың тұзағына түсіп қалуы да оп-оңай.

Толығырақ »

Қазір елімізде университеттер мен колледждер жетіп артылады. «Анандай мамандықты үйретеміз, мынадай мамандық алып шығасыз» деп жазған жарнамалар жаз айларында қаптап кетеді. Мектеп бітірген жастар арасында жоғары оқу орындарына үлкен үміт арқалап барып жатқандар көп.  Өкініштісі сол, қазіргі жоғары және арнаулы кәсіби орта оқу орындарының ешқайссы заман ағымына сай еңбек нарығында қажет мамандықтар даярлауға қабілетсіз.

Мамандық үшін қанша ақша қажет?

Кеңес заманында оқу түгел тегін болатын, ал қазір жоғары және арнаулы кәсіби орта оқу орындарының бәрі ақылы. Ақша төлегіңіз келмесе, ҰБТ тапсырып, жоғары балл жинаңыз да, грант есебінен оқып білім алыңыз. Бірақ, бұған екінің бірінің қолы жете бермейді. Ал балыңыз жетпей қалды екен, онда ата-анаңыздың қалтасына түсуге тура келеді.

Толығырақ »

Барша әлемді жайлаған қатерлі дерт – короновирус қазір адамзаттың үлкен бас ауруына айналып тұр. Жұқпа басталған төрт айдай уақыттың ішінде 10 миллионнан астам адам осы дертпен ауырып, жарты миллионнан астамы қайтыс болыпты. Қатерлі дерттің бетінің қашан қайтары белгісіз.

Адамзат тарихында миллиондаған  адамның өмірін жалмаған жұқпалы аурулар аз болмаған. «Испан тұмауы» аталған осындай қатерлі дерттен 1920 жылы 20 миллиондай адам мерт болған екен. Ал жаңа ғасыр басталғалы бері жұрттың үрейін ұшырып, мыңдаған адамның өмірін жалмап кеткен «құс тұмауы», «шошқа тұмауы», «өкпенің белгісіз қабынуы», эбола  сияқты дерттер дегенмен, белгілі бір аймақты ғана қамтып қоятын. Ал короновирус деп аталған COVID-19 жұқпасы әп-сәтте барша әлемге таралып, күн өткен сайын өршіп бара жатқандай.

Толығырақ »
Яндекс.Метрика