Бұл сауалға жауапты біз қазіргі шарықтап дамыған ғылымнан таба алмаймыз. Неге десеңіз, мұндай «ұсақ-түйекпен» айналысуға қазіргі ғылымның еш ынтасы жоқ. Шынын айтқанда, бүгінгі ғылым тек болары болып, бояуы сіңген істерді талдаумен ғана шектеледі. «Неге бұлай жасалды, оның алдын алуға болмас па еді?» деген сауалдарға ғылым бас қатырып жауап іздемейді. Сондықтан, қазір адамдар арасында жоғарыда айтып кеткеніміздей есуастық әрекет жасайтындар қатары жыл санап еселеп өсіп келеді. Бұның өзі қазір дамыған Батыс елдерінде үлкен бас ауруға айналған.

Мәселен, Батыс елдерінде әрбір өзін өзі сыйлайтын адамның психоаналитик деген қызметкері бар. Оның міндеті – әлгі азаматтың жүйке жүйесінің бұзылуына не себеп, оны қалай залалсыздандыруға болады деген мәселені шешу. Сол үшін олар қыруар ақша алады. Қазақстанда психология деген пән мектепте оқытылатын болды. Психолог дайындайтын оқу орындарының саны жылдан жылға көбейіп барады және қызығы сол, психологтардың көмегіне деген сұраныс та шапшаң өсуде.

Толығырақ »

Ертеде бір данышпан ғұламаға келген кісі баласын ертіп әкеліп, оның қазіргісі мен болашағы туралы айтып беруін өтініпті. Сонда ғұлама әлгі кісіге: «маған ұлыңның достарын ертіп әкел, сонда оның кім екенін және болашақта кім болатынын айтамын» деген екен дейді. Яғни,  адамның кім екенін тану үшін кіммен араласатынына назар аударсаңыз, жеткілікті.

Адамды қоршаған орта қалыптастырады

Қоршаған ортаның адамға ықпалының өте зор болатынын ешкім де теріске шығара алмайды. Біздің балалық, жастық шағымыз өткен кеңес заманында құдайсыздық түсінік үстем болды. Жастар арасында арақ ішпейтін, темекі тартпайтын адам өте сирек болатын. «Байлық мұрат емес, кедейлік ұят емес» деген түсінік үстемдік алды.

Ал қазіргі қоғам кеңес заманынан мүлдем өзгеше. Соған орай, адамдардың ұстанымы мен көзқарастары да түбегейлі өзгерді. Ақша билеген қазіргі қоғамда ең басты мақсат – байлық болса, кедейшілік ұят қана емес, нағыз қорлық саналады. Ал үлкендерді қойып, жастар, тіпті мектеп жасындағы балалар да мешіттерге барып, намаз оқитын болды.

Толығырақ »

Құран-Кәрімде сайтанның мекені ет пен терінің арасы екендігі айтылады. Ет пен терінің арасын мекен еткен сайтан-лағын ой арқылы адамды азғырып, жалған үмітпен алдайды. Сайтанның ең сенімді қаруы да осы жалған үміт болса керек. Өйткені, алданып, жер соғып қалып жатқандардың жайына талдау жасағанда олардың жалған үміттің жетегіне еріп алаяқтардың арбауына түсетіндігі анық байқалады.

Нарық кезеңінде алаяқтық қылмыс деген мүлде белең алып кетті. Смағұлов деген біреу бес теңгелеріңді күні ертең он теңге етіп қайтарып беремін деп талайларды зар қақсатып, ақырсында шет ел асып қарасын жоғалтты. Міндетті медициналық сақтандыру қорының бұрынғы төрағасы да миллиондарды қалтасына басып, тайып тұрды. Осындайлардың бәрін көре-біле тұра адамдар неге алданады? Оның негізгі себебі біз әңгімелеп отырған жалған үмітке тікелей байланысты екендігі күмәнсіз. Алдап кетуі мүмкін-ау деген күмән барына қарамастан, сайтанның азғыруына ерген адамдар жалған үміттің жетегімен әлгіндей алаяқтардың арбауына түсіп жатады. Оның ақыры үлкен өкінішке ғана емес, ертеңгі күндерін ойлап, ендігі халіміз не болады деп алаңдаумен өтетін үрей мен қорқынышқа да ұшырататыны анық.

Астанада тұратын бір таныс кісі жиған-терген біраз ақшасын үлкен өсіммен қайтарамын деген бір пысықай кәсіпкерге беріп, онысы алаяқ болып шығып, жер соғып қалды. Мұның әлгі танысыма қатты әсер еткені сонша ол инфаркт алып, ажал аузынан қалды. Үй аламыз деп жинап жүрген бар ақшасынан бір-ақ сәтте айрылып қалу оңай ма?!

Толығырақ »

Темекі тартудың адамның денсаулығына қаншалықты залалы бар екендігін жұрттың бәрі біледі. Темекінің құрамында болатын никотиннің бір грамы жылқыны сеспей қатыратынынан да жұрттың көбі хабардар. Бірақ бұл жай өмір бойы темекі тартып, өкпесін темекі түтінімен улап келе жатқан темекішілердің қаперіне де кірмейді.

Біз темекі зиянды дегенді жиі айтамыз, ол туралы баспасөзде жазылып, ақпарат құралдарында беріліп те жатады, бірақ темекінің нақты қандай залалдары бар екендігіне онша назар аудара қоймаймыз. Темекі несімен залалды? Осыған орай, медицина мамандарының пікіріне  назар аударып көрсек.

Темекі тартатын адам темекі түтінімен бірге ішіне: аса улы зат саналатын мышьякты тартады екен. Мышьяк жүрек және қатерлі ісік ауруларына соқтырады. Сонымен бірге, сигарет түтіні арқылы өкпеге  тағы бір химиялық улы зат – формольдегид енеді. Формольдегидтен медицина саласында өлген адамның денесін қатырып тастайтын формалин деген зат алынады. Темекі арқылы ағзаға енген формальдегид адам ағзаларын қатырып,  қалыпты жұмыс ырғағын бұзады. Темекі арқылы ағзаға түсетін улы заттардың бірі – полоний. Радиациялық элемент саналатын полоний ұзақ жылдар темекі шегетін адам ағзаларында қауіпті деңгейге дейін жиналып, залалды әрекеттерін жасап жатады. Лейкоз және онкологиялық ауруларға себеп болатын бензол элементі де темекі түтіні арқылы келеді. Сигарет түтіні арқылы темекі шегетін адам өкпесіне смоланы тартып, жинақтайды. Ол смола түйіршіктеніп, өкпе жұмысын ауырлатады, қара дақтар пайда болады. Темекі тартатын адамның қатты жөтелетін себебі де осыдан екен.

Толығырақ »

Атеистік тәлім-тәрбие алып өскен кеңес заманының адамдары үшін қазіргі жастардың, тіпті мектеп жасындағы балалардың дінге қызығушылығы ақылға сиымсыз іс сияқты көрінеді. Дегенмен, «заманына қарай адамы» демекші, қазіргі өзіміз өмір сүріп жатқан қоғамда дінді ұстанушылар қатары жыл санап өсе түсуде. Бұл бір жағы қуанарлық жай, бірақ таяқтың екі ұшы болатындығы сияқты, оның жаман жағы да бар.

Діннің табиғаты – күнадан тазарту

Жанды-жансыз заттардың бәрінің әрқайссының өзіне тән табиғаты, яғни миссиясы болады. Төрт түлік малдың табиғаты – адамға қажетті азық-түлік өнімдерін беру, көлік ретінде қызмет көрсету, тіпті жүні арқылы түрлі киімдер тігуге болады. Иттің табиғаты адамның үйін, малын қору. Ал жансыз заттар: сабынның табиғаты кір-қоқысты кетіру, тұздың табиғаты тағамға қосу арқылы дәмін кіргізу, оттың табиғаты жылу мен жарық беру, т.б.

Осы баяндағандардан байқап отырғанымыздай, әрбір жанды-жансыз нәрсенің өзіне тән табиғаты, қызметі немесе міндеті болады. Бұл – дінге де қатысты. Діннің де табиғаты, яғни міндеті бар. Ол – сол дінді ұстанатын адамдарды күнадан тазартып, жүректеріне имандылық ұялату. Кез-келген дәстүрлі діндердің табиғаты – осындай.

Толығырақ »

Адамдарды мына фәни дүниеге байлап, оны соншалықты қызық, тартымды және қымбат етіп көрсететін не? Егер ақылмен зер салып қарасаңыз, мына дүниеде адамға шынайы бақыт әкеліп, қуаныш, шатыққа бөлейтін ештеңе жоқ. «Дүние жалған» деп қазақтың текке айтпағанын дәлелдейтін жайлар қадам басқан сайын кездесіп жатады. Бірақ соның бәріне қарамастан, адамдар осы жалған дүниені бәрінен артық санап, бақытты боламын деген үмітпен тірлік кешеді.

Жүз жылғы жұмақтан, бір күнгі тірлік артық па?

Базарда танысымен әңгімелесіп тұрған арба сүйреп нәпақа тауып жүрген жігіт «жүз жылғы жұмақтан, бір күнгі тірлік артық» дегенді айтты. Жұмақ дегеннің не екенін о дүниеге барып қайтпаған, көзімен көрмеген пенде қайдан білсін. Оны біз алыстағы қиял-ғажайып ертегінің елесі деп түсінеміз. Ал  бабаларымыз «жалған» деп ат қойған мына дүние көз алдымызда. Сондықтан, ол көңілімізге де, санамызға да жақын және таныс.

Ыстық болса ыстықтадым, суық болса тоңдым деп, ауыратын, қартаятын, ақырсында өлетін және ештеңеге шыдамайтын тән арқылы байланған мына фәниде шындығында  бақыттан басы айналып жүрген адам жоқ. Ұлы Абай айтқандай: «жылап келіп, әбіржіп кететін» фәни жалғанда пенде азап пен тауқыметтен көз ашпай өтеді. Дегенмен, арасында аздаған жылт еткен қызықтары болып тұрады. Адамға фәни жалғанды тартымды етіп көрсететін де сондай азын-аулақ қызықтары екені анық.

Толығырақ »

Өзін өзі жетілдіру ғылымының білікті сарапшысы американдық Брайан Трейси адам бақуатты және бақытты болу үшін ең алдымен ойды, сол арқылы сананы өзгерту қажет дегенді айтады. Бұл – өз өміріңізді жақсы жағына өзгертуге жасалған ең бірінші және ең маңызды қадам. Осы қадамды жасаған адам ғана өміріне оң өзгерістер енгізуіне мүмкіндік алады.

Сіз кіммен араласасыз

Қазақта «тең теңімен, тезек қабымен» деген нақыл бар. Бұның мағынасы: әркім өзіне теңдес, пікірлес адаммен дос болады дегенді білдіреді. Бірақ өмір жолы біз ойлағаннан гөрі, күрделі. Біз өзімізге мүлдем ұнамайтын, пікірлері қарама-қайшы адамдармен араласуымызға, тіпті бір бөлмеде отырып, бірге қызмет етуімізге тура келетін жайлар болады.

Қайыршыдан шығып, миллионер болған Брайан Трейсидің айтуынша, оның ата-анасы, айналасындағы көрші-қолаңдарының бәрі кедей болған және олардың ешқайссы байлыққа жетуді, тіпті армандамаған да, өйткені олардың пайымынша «байлардың бәрі өзгелерді қанап, тонап байыған жаман адамдар және ақша деген зұлымдықтың құралы» деген пікірде болған.

Толығырақ »

Қытайдан келген қазақтар айтыпты деген «Қытайда жүруші едім қымыз ішіп, сәбетке неге келдім, артым қышып, бұл жақта ішкиім алсаң да жу дейді екен, жумасаң қытайдан келген қу дейді екен» деген өлеңі болушы еді. Сол сәбет заманында сыныққа сылтау табылса болды жу деп, жиналып арақ ішу сән болатын. Ал қазір қазақ үшін ашылып-шашылып ақша шығарып той-томалақ жасау сәнге айналды.

Көңілдік – жаңа дәстүр ме

Бір танысым таяуда «демалыс күні көңілдікке шақырып жатыр, шаруаларым болып тұр, бармасам ұят-ау» дегенді айтты. Көңілдік деген не, деп сұрадым. Сөйтсем, ол қайтыс болған адамды еске алуға арналған бір шара екен. Қазақта ертеден келе жатқан адам қайтыс болған соң өткізетін – үші, жетісі, қырқы, жүзі, жылы деген дәстүрлер бар. Ал көңілдік деген солардың ешқайссына жатпайтын су жаңа дәстүр екен.

Қайтыс болған жақынын есіне алу үшін бір жылдан соң ба, екі, не үш жылдан кейін бе, қалаған уақытында, қалаған күні көңілдік өткізуге болады екен. Оған жиналғандар ет жеп, шәй ішеді, молда дұға бағыштайды. Бұндай шара әрине, үйде емес, дәмхана, мейрамханада өтеді, ондаған, жүздеген адам шақырылады. Яғни, қып-қызыл шығын.

Толығырақ »

Мұсылмандардың түсінігінше, ақырзаман жақындағанда жер бетіне сайтанның таралымы тажал келіп, жасырын түрде өзінің адамдарды азғырып, аздыру әрекеттерін жасайды және  белгілі бір мерзімге жер бетіне әмірін жүргізеді. Барша халықтарға емес, тек сайтанның тіліне еріп, азғандарға. Христиан түсінігінде ол антихрист деп аталады және оның қызметі тажалмен егіз қозыдай ұқсас. Яғни, осыған қарап, ақырзаман таяғанда келетін сайтан бейнесіндегі тіршілік иесінің дініне, тіліне, нәсіліне қарамай барша адамзат үшін қатерлі екенін аңғаруға болады.

Адамзтты аздыру бағдарламасы белсенді әрекет етуде

Батыс елдері миллиардтаған ақша бөліп, адамдарды, әсіресе ақылдары әлі толыспаған жасөспірімдерді аздырудың түрлі бағдарламаларын дамушы елдерге тықпалап, азғындықты әлемге барынша белсенді түрде таратып жатыр. Батыс елдерінің бәрі дерлік бір жыныс өкілдерінің үйленуіне рұқсат ететін заңды қабылдады.

Таяуда әлеуметтік желіде АҚШ-та гейлердің шеруіне қатысқан қазақстандықтың біздің еліміздің туын желбіретіп ең алдыңғы қатарда кетіп бара жатқан суреті жарияланды. Гей деп аталатын жынысы еркек, бірақ өздерін әйел сияқты сезініп, бір-бірімен шағылысатын азғын жандар өздерінің осы әрекеттерін барша әлемге жариялап, бізді көріңдер дегендей әлсін-әлсін көшеге шеруге шығатыны туралы БАҚ айтып, жазып жатады.

Толығырақ »

Байлығы жағынан әлемде үшінші сатыда тұрған инвестор Уоррен Баффет кедей отбасынан шығып, өз ақылымен, қарым-қабылетімен байлыққа қол жеткізген. Ол екінші сыныпта оқып жүрген кезінде әкесі  тәтті сатып алуға берген тиынға алғашқы акцияны сатып алыпты. Арада бірнеше ай өткенде бағасы көтерілген акциясын сатып, тапқан алғашқы доллары болашақ миллиартарының іргетасы болады.

Күрделі проценттің құдыреті

Әлемге танымал ғұлама ғалым Альберт Эйнштейннің «күрделі процент – бұл әлемдегі ең құдыретті күш» деген сөзінің ақиқаттығын дәлелдейтін оқиғалар аз емес. Инвестиция арқылы, яғни ақшадан ақша жасау жолымен мол байлыққа жеткендердің бәрі Эйнштейннің осы қағидасын басшылыққа алып, бақуатты болғандар.

19-шы ғасырда бір ағылшын теңізшісі банкке 3 доллар ақшасын салады. Кейін теңізде жүрген  кезінде қазаға ұшыраған оның ұрпақтары арада жүз жылдан астам уақыт өткенде аталарынан қалған қағаз құжатты негізге алып, банктен мұраларын талап етеді. Осы уақыттың ішінде қарабайыр есеппен есептегеннің өзінде 3 доллар ақша 30 миллионнан асып жығылады екен. Ұзақ соттасқан теңізшінің ұрпағы банктен 30 миллион долларды өндіріп алады. Осылайша, аталары салған 3 доллар арада жүз жыл өткенде 30 миллионға айналып, ұрпақтарын байлыққа жеткізіпті.

Толығырақ »
Яндекс.Метрика