1991 жылға дейін біздер – бұрынғы КСРО аумағында тұратын халықтар, социалистік деп аталатын қоғамда өмір кештік. Оның бір жақсы жері – қазіргідей жұмыссыздық, шектен шыққан жемқорлық, тәнін ақшаға сататын жезөкшелік, шектен тыс кедейшілік деген болмайтын. «Байлық – мұрат емес, кедейлік – ұят емес» деген ұстаныммен өмір кешті адамдар. Қазір біз өмір сүріп жатқан капиталистік қоғамның жақсы-жаман жақтарын әлі толық сезіне қоймасақ та, жағымсыз жақтарының көп екендігін анық түсініп үлгірдік.

Экономикалық кризис – капиталистік қоғамның ажырамас бөлшегі

Капиталистік қоғамдағы ұстамалы ауру сияқты бірнеше жылда бір рет қайталанатын, барша адамдарға материалдық жағынан да, психикалық жағынан да үлкен зардабын тигізетін осы қоғамның ешқашан жазылмайтын созылмалы ауруы – экономикалық-қаржылық дағдарыстар.

Соңғы экономикалық дағдарыс 2008-2009 жылдары болып, ол барша әлемді шарпыған болатын. Сол дағдарыстан  біраз елдер әлі күнге дейін толық шығып үлгірген жоқ. Міне, осындай кезеңде әлемді тағы бір үлкен дағдарыс құрсауына алғалы  төніп келе жатқанын экономистер, сарапшылар дабыл қағып айтуда. Дегенмен де, оны қарапайым жұртшылық әлі толық сезіне қойған жоқ.

Толығырақ »

«Философия – ғылымдардың ғылымы» деген сөз бар. Шындығында, философия барлық ғылымдарды қарастырып, соларға іргетас болады. Дегенмен, барлық ғылым, білімге негіз болған басқа нәрсе де бар, ол – дін. Дін дегеніміз қазіргі түсініктегідей, қатып қалған идеологиялық құрал емес, ол  өзінің құрамына барлық ғылым, білімді кіргізген барша ғылымның атасы, түп негізі.

Дінді ғылымнан бөлектеудің қандай залалы бар?

Бүгінде барша адамзат қоғамы ұстанып отырған бес дәстүрлі дін болса, солардың түпкі тарихына назар аударып қарасақ, діннің о баста ғылыммен біте қайнасқан бірлігін, тұтастығын бағамдауға болар еді. Бірақ та, уақыт өте келе дін бұрмаланып, оны әлдекімдер ғылымнан бөлектеп, оқшаулап, жәй идеологиялық құралға айналдырып жіберді.

Мәселен, осыдан бес мың жыл бұрын пайда болған индуизм дініне назар аударып қаралық. Ежелгі үнді өркениеті қалдырған қазіргі күнге дейін ғалымдардың басын қатырып келген тарихи ескерткіштер аз емес. Соның бірі – Индиядағы таза темірден тұрғызылған ұстын. Мұндай тот баспайтын темірді қазіргі күні ғылым тек лабараториялық жолмен және өте аз мөлшерде ғана ала алады екен. Ал бес мың жылдай бұрын қазіргідей құрал-жабдықтары жоқ адамдар таза темірді қайдан және қалай алған? Ол әлі күнге дейін шешілмеген жұмбақ.

Толығырақ »

Қазір әлемдегі ең басты жаңалық – короновирус дертінің таралу жайы болып отыр. Барша әлемді қамтыған жұқпалы ауру күннен күнге қысып барады. Қазақстанда бүгінгі мәлімет бойынша  229 адамның ауырғаны анықталып, 1 адам қайтыс болған. Алматы, Астана қалалары карантинде. Адамдардың бойында үлкен үрей бар. Дегенмен де, «бір жамандықтың бір жақсылығы болады» демекші, короновирустың жамандықтарымен қоса, жағымды тұстары да бар екендігін айтпай кетуге болмас.

Тойханалар жұмысын тоқтатты

Қазақ үшін қазіргі ең үлкен дерт – той екендігін түсінушілер саны өкінішке орай, өте аз. «Той дегенде қу бас домалайды» деген бұрынғы түсінікті саналарына мықтап сіңірген жандар қарызға белшеден батып кредит алып ұлан-асыр той жасайды. Осыдан бірнеше жыл бұрын шымкенттік бір журналист қалада жүзден астам тойхана бар екендігін, солардың ешқайссының демалыс түгілі, жай күндері бос болмайтынын, жыл сайын шымкенттіктер жүздеген миллиард теңгені тойханаларға тастап кететінін  бір хабарда айтып кеткен еді.

Өкініштісі сол, бұндай жағдай тек Шымкентте ғана емес, еліміздің бар өңіріндегі ахуал осыған ұқсайды. Тойды былай қойып, өлген адамға берілетін асы, қырқы, жылы сияқты шаралар да той сияқтанып өткізілетін болды. Осылайша, қазақты қарызға батырып, кедейшілік құрдымына құлатып жатқан №1 жау – ысырапшылдық, яғни тойшылдық еді. Короновирус осы тойшылдықты әп-сәтте тиып тастады.

Толығырақ »

Қазақстан ғана емес, қазір жер шарындағы барлық елдер Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы пандемия деп жариялаған короновирус дерті әкелген қатерді бастан өткеріп отыр. Темірдей тәртіптің арқасында болар, Қытай дерттің таралуын тоқтатып, ауыздықтаса, Батыс Еуропа елдерінің біразында жұқпалы дерт белең алып, жұрттың үрейін алуда. Таңертеңгі деректерге қарап отырып, біздің елімізде бір түнде 41 адамнан осы дерт табылып, короновирусты жұқтырғандар саны 191-ге жетіпті.

Ауру адамға не үшін қажет?

Ресей жұртшылығына жақсы танымал емші, өзін өзі дамыту ғылымының сарапшысы Валерий Синельниковтың аурудан қалай сақтану, оны емдеу, адамның бақытты болу тәсілдері туралы жазған кітаптары мен видеокурстары интернетте көп. Доктор Синельниковтың айтуынша, аурудың жаман жақтарымен қоса, жақсы қырлары да бар.

Ауру адамның ағзасында жиналып қалған лас қуаттарды шығаруға ықпалын тигізеді. Ал вирустардың пайдасы, тіпті аз емес дейді ол. Вирустар өз бетінше адам, жалпы тіршілік иелерінің денсаулығына қатерлі емес. Рас, вирустар ауруды қоздырып, тұмау сияқты кейбір дерттерге жол ашады. Дегенмен, ол аурулар адам ағзасын жиналып қалған лас қуаттардан тазартады.

Толығырақ »

Соңғы бірнеше аптаның ішінде теңге бағамы АҚШ долларына шаққанда күрт құлдырап, 382-ден 444-ке бір-ақ секірді. Евро бағасы да шарықтап  қазір 476 теңге болып тұр. Бұл девальвация емес, теңгенің құнсыздануы мұнай бағасының түсуіне орай болған уақытша құбылыс деп сарапшылар жұбатқанымен, қарапайым халық ауыстыру пункттерін жағалап, жанталасып доллар сатып алуда.

Теңгенің құнсыздануы тоқтамайтын үдеріс

Есімде жақсы сақталып қалыпты, 1993 жылдың қарашасында алғаш айналымға теңге енгізілген кезде 1 теңге 1 АҚШ доллары бағамында болған еді. Сол тұста қағаз тиындар шықты. Алғашқы күннен басталған теңгенің құнсыздану үдерісі дегенмен, тоқталмай керісінше үздіксіз жалғаса берді. Кейінірек теңге әбден құнсызданған тұста тиын шығару тиімсіз болғандықтан, тиын ұғымы тек банк есебінде ғана қолданылатын, іс жүзінде мүлдем жоқ түсінікке айналды.

Қазіргі күні, яғни 2020 жылдың 22 наурызындағы Ұлттық банктің мәліметі бойынша АҚШ долларына шаққандағы теңге бағамы 444 теңгені құрайды. Енді мынаған назар аударыңыз: 1993 жылғы қарашада 1 теңге тұрған АҚШ долларын қазір 444 теңге беріп сатып аласыз. Осылайша, 27 жылдай уақыт ішінде төлтеңгеміз 444 есеге, пайызға шаққанда 4400 пайызға құнсызданыпты. Бұл аз ба, көп пе?

Толығырақ »

Қазір әлемді дүрліктірген жұқпалы қатерлі дерт – короновирус қайдан келді, қалай пайда болды?  Қорқынышқа бой алдырған адамдар бұл не ауру, оның шығу себебі неде деген мәселеге көңіл аударуды қажет етпейтіндей. Керісінше, аурудан қалай қорғанамыз, жұқтырып алудан қалай сақтанамыз деп жанталасып жатқан жұрт. Қатерлі дерт қазақ елін де айналып өтпеді. Қазір еліміздегі ең үлкен екі қала – Астана мен Алматы тарс жабылып, карантин жарияланды.

Короновирус сонша қатерлі ме?

Қазіргі күні Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, 200 мыңдай адам осы дертке шалдыққан, өлгендер саны 8 мыңға жетіп жығылады. Ал енді мынаған назар аударыңыз: осы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегінше, күн сайын СПИД дертінен 5 мың, туберкулезден 3 мың адам өледі екен. Әрбір 6 секундта бір адам СПИД дертін жұқтырады.

Міне, осы цифрлармен салыстырғанда қазір жұрттың үрейлерін ұшырып, ақыл-естен айрылардай күйге түсірген, тұтас мемлекеттерді карантин жариялатып, оқшаулатып тастаған короновирус дерті пілдің жанындағы құмырысқадай түкке тұрғысыз болып қалмай ма. Шындығында солай ғой. Осы күнге дейін СПИД-тен 70 миллиондай адам өлген екен. Ал 8 мың адамды өлтірген короновирустан неге жұрт сонша шошынады?

Толығырақ »

Ағаштың басында мың жапырақ болса, сол мың жапырақ мың түрлі. Бір-біріне егіз қозыдай ұқсайтын, қиықтары, көлемі, түсі бірдей екі жапырақты таба алмайсыз. Бір ағаштың басындағы жапырақтары сондай бір-біріне ұқсамайтын әртүрлі болса, осыған қарап Алла түрлі тіршілік иелерін бір-біріне ұқсамайтын ерекше жеке жан ретінде жаратқанын бағамдауға болады.

Тобырлық сана надандықтан туады

Таяуда елімізде короновирус деген кеселге шалдыққан адамдар табылып, бұл жұрт арасында біраз дүрлігіс туғызды. Интернетте, әлеуметтік желілерде «ойбай, несін айтасың карантин жарияланады екен, дүкендер, мекемелер түгел жабылады, азық-түлік қорын алып қою керек» деген даурықпа әңгімелер шықты. Осыған еліккен адамдар дүкендерге, базарларға барып, азық-түлікті қаптап алды.

Шынын айтқанда, бұндай жағдай елімізде бірінші рет болып отырған жоқ. Осыдан біраз жыл бұрын азық-түлік күрт қымбаттайды екен деген дақпыртқа еріп, дүкендердегі азық-түлікті түгел  талап әкеткен жағдай болған. Ол дақпырт кейін жалған болып шықты. Каспибанк банкрот болады-мыс деген дақпыртқа еріп, банктегі депозиттерін аламыз деп жанталасқан жұрт екі-үш күн қырылысып қала жаздағаны да есімізде. Ол да жалған әңгіме болып шықты.

Толығырақ »

Қазір көріпкел дегендер қай жерде де жетіп артылады. Өздерінше әр жылға, тіпті ұзақ мерзімдерге арнап көріпкелдік болжам жасап, соны интернет арқылы айтып, жазып жататындар аз емес. Шынын айтқанда, бойларында қанша таланты бар, көріпкел десе де, ондайлардың ешқайссының болжамдары 100 пайыз шындық болып жатқан жоқ, әрі кеткенде 50-60 пайызды болжаса, соған бөріктерін аспанға атып, өздерін дүниенің кілтін ұстап тұрғандай сезініп жататындар бар.

Болашақты болжаудың ең сенімді тәсілі – сараптама

Картамен бал ашып, кофеге қарап болашақты айтатындар, жұлдыздың орналасуына қарап болжайтындар, тағы да басқа толып жатқан көріпкелдердің  қолдарынан келмейтін шаруаны бойларында еш қасиеті жоқ қарапайым жандар жасай алады. Олар жәй ғана қазіргі оқиғалар мен өткен жағдайларды таразылай отырып, сараптама жасайды да, болашақ даму бағдарын дәл басып айтып береді.

Менің мамандығым тарихшы. Қазіргі материалистік ғылым оқытып жатқан адамзат тарихы 7-10 мың жылдық шектен басталады. Одан арғы жағы – ғылым үшін жәй болжамдық негізге құрылған аңызға көбірек ұқсайтын жайлар ғана. Ал сол ғылымға белгілі оқиғалар тізбегін алып, қазіргі жағдайымен байланыстыра өзімізше сараптама жасайтын болсақ, адамзат баласын болашақта не күтіп тұрғанын 100 пайыз болмаса да, 70-80 пайыздық дәлдікпен айтып беруге болады.

Толығырақ »

Бүгінгі күні қазақстандық БАҚ қарапайым халықты алдап, жиған-терген ақшалары мен бағалы мүліктерін алаяқтықпен иемденіп кеткен «Ломбард 24 гарант» компаниясы туралы жарыса айтып, жазып жатыр. Шындығында, «қаржы пирамидасы» аталып кеткен осындай алаяқтық жобалар еліміздің тарихында аз болмаған. Сонау 1990-шы жылдардан басталған Смағұлов және компания дегеннің алдауына түскен халық әлі күнге дейін бір басқан тырманы қайта-қайта басып, өткеннен сабақ алмауда. Бұның себебі неде?

Алаяқтың арбауына түсіретін – ашкөздік

Алаяқтардың сүйенетін ең  басты көмекшісі – бұл адамдардың бойындағы ашкөздік сезімі. Ашкөздік әр адамның бойында бар. Оңай жолмен жан қинамай мол олжа табуға болар деген жалған үмітке малданатын пенделер алаяқтардың арбауына  он рет түссе де, одан сабақ алмайды. Өйткені, ашкөздік сезім адамды оңай олжаға кенелесің деп алдаусыратып, құрдымға құлатады.

Алаяқтар адамдардың бойындағы осы әлсіздікті өте жақсы біледі және асқан шеберлікпен пайдаланады. Миллиондарды сан соқтырған ресейлік Мавроди дегенді алайықшы. Ол «МММ» деген компания құрып, ақпарат құралдарында күн сайын ондаған көз жауын алар жарнамаларды жіберіп қойды. Жарнамаларда «несін айтасың, бес теңге салып, жүз теңге етіп қайтарып аласың» деп жалған уәдені үйіп-төкті.

Толығырақ »

Барлық дәстүрлі діндерде ер адам мен әйелдің арасындағы жыныстық жақындықты реттеушілік шарттары бар және бұл мәселеге ерекше көңіл бөлінген. Оның себебі неде? –деген мәселеге келсек, жауабын веда ілімінен табуға болады. «Бақсақ бақа екен» демекші, дәстүрлі діндер қатты назар аударған бұл мәселенің астарында үлкен сыр жатыр екен. Сонымен…

Бейберекет жыныс жақындығы адамды аздырады

Қазіргі адамзат қоғамындағы отбасылық институт негізінен дәстүрлі діндер арқылы келгендігін тарихқа назар аударып қарасақ, көзіміз жетеді. Әлем халықтары ұстанатын 5 дәстүрлі діннің бәрі де кезінде мемлекеттік деңгейдегі адамдар ұстанған дін болғандығы белгілі. Пиреней түбегінен Қытайға дейінгі кең аумақты алып жатқан Ислам халифаты ұстанатын ресми дін – ислам діні болды. Ал Батыс елдері орта ғасырларда христиан дінін ұстанып, Рим папасына бағынды.

Міне, осылайша мемлекеттік деңгейдегі ресми дін дәрежесінде болған дәстүрлі діндердің бәрі отбасылық институтты қолданған және отбасы қатынастарының шарттары онда нақтыланған. Неке адалдығын бұзу христиан дінінде де, ислам, иудей діндерінде де өлім жазасына дейін ауыр жазаға тартылатын күна болып саналған. Ислам елдерінде күйеуінің көзіне шөп салған әйелдерді әдетте таспен ұрып өлтірген. Бұндай жаза христиандарда да қолданылған.

Толығырақ »
Яндекс.Метрика