Архив рубрики ‘Дін’

Қазіргі күні әлем халықтары ұстанатын 5 дәстүрлі дін бар екен, олар: христиан, иудей, ислам, индуизм және буддизм. Тарихи деректерге назар аударсақ, ең ежелгі дін – индуизм осыдан 5 мың жыл бұрын пайда болған. Иудейзмге 3 мың жыл, буддизм 2,5 мың жыл бұрын негізі қаланған. Христиан дініне 2 мың жыл болса, ең жас дін – ислам дініне 1,5 мың жылдан асып барады.

Дін мәңгілік емес

Мына ақиқатты ақылға салып қараңыз: басы бар нәрсенің аяғы да болады. Екі-ақ нәрсе шексіз: ол Алланың құдыреті мен цифр. Алланың құдыретінің шексіздігін иманды әрбір адам мойындайды. Ал цифрға келетін болсақ: +1-ден басталатын оң сандар шексіз көбейе береді, ал -1-ден басталатын теріс сандар шексіз азая береді. Ортада – ноль бар.  Яғни, айтқанда оң-теріс цифрға жіктелетін цифрдың басы да, аяғы да жоқ.

Ал мына фәни дүниедегі басқа нәрселердің бәрінің бастауы да, аяқталуы да болады. Жоғарыда айтып кеткеніміздей белгілі бір мерзімде пайда болған дәстүрлі діндер, белгілі бір мерзім өткенде жойылады. Бұл – ақиқат. Оны теріске шығару – табиғат заңдарын теріске шығару. Ал табиғат заңдары мүлтіксіз жұмыс істейді және біздің еркімізге бағынбайды.

(далее…)

Дәстүрлі діндердің бәрінде дерлік, қиямет қайым жақындаған кезде жер бетіне адам бейнесінде түсіп, тажал атанған сайтан мен оның жақтастарын жеңіп, жер бетінде ақырзаманға дейін созылатын алтын ғасыр орнататын рухани тұлға жайында көріпкелдік болжамдар бар. Інжіл мен Құранда ақырзаман белгісі ретінде айтылған нәрселердің көбі бүгінде нақты өмір шындығына айналғанын көріп, куәсі болып жүрміз. Осыған орай, адамзатты құтқаруға келетін рухани тұлғаны күтетіндер қатары да уақыт өткен сайын көбейе түсуде.

Иса пайғамбардың жерге түсуі

Христиандар айқыш ағашына асылып, үш күннен кейін қайта тіріліп, көкке көтеріліп кеткен Иса пайғамбар қиямет қайым боларда жер бетіне қайта түсіп, күнакарларды соттайды деп сенеді. Бұндай түсінік мұсылмандарда да бар. Дегенмен, христиандар мен мұсылмандардың Иса пайғамбар туралы түсінігі біршама бөлектеу.

Інжілде Иса пайғамбар ақырзаманның белгілері туралы біраз жайларды айтады. Оның ішінде бір елдің екінші елге қарсы соғысы, түрлі табиғи апаттардың көбеюі, жалған пайғамбарлардың шығуы сияқты жайлар бар. Қапсиетті Құранда да ақырзаман белгілері туралы біраз жайлар айтылған. Бұл туралы ислам теологы Харун Яхьяның деректі видеолары бар. Онда көп жайлар тәптіштеп түсіндіріледі.

(далее…)

Атеистік тәлім-тәрбие алып өскен кеңес заманының адамдары үшін қазіргі жастардың, тіпті мектеп жасындағы балалардың дінге қызығушылығы ақылға сиымсыз іс сияқты көрінеді. Дегенмен, «заманына қарай адамы» демекші, қазіргі өзіміз өмір сүріп жатқан қоғамда дінді ұстанушылар қатары жыл санап өсе түсуде. Бұл бір жағы қуанарлық жай, бірақ таяқтың екі ұшы болатындығы сияқты, оның жаман жағы да бар.

Діннің табиғаты – күнадан тазарту

Жанды-жансыз заттардың бәрінің әрқайссының өзіне тән табиғаты, яғни миссиясы болады. Төрт түлік малдың табиғаты – адамға қажетті азық-түлік өнімдерін беру, көлік ретінде қызмет көрсету, тіпті жүні арқылы түрлі киімдер тігуге болады. Иттің табиғаты адамның үйін, малын қору. Ал жансыз заттар: сабынның табиғаты кір-қоқысты кетіру, тұздың табиғаты тағамға қосу арқылы дәмін кіргізу, оттың табиғаты жылу мен жарық беру, т.б.

Осы баяндағандардан байқап отырғанымыздай, әрбір жанды-жансыз нәрсенің өзіне тән табиғаты, қызметі немесе міндеті болады. Бұл – дінге де қатысты. Діннің де табиғаты, яғни міндеті бар. Ол – сол дінді ұстанатын адамдарды күнадан тазартып, жүректеріне имандылық ұялату. Кез-келген дәстүрлі діндердің табиғаты – осындай.

(далее…)

Бастарына сәлде тағып, шапан киіп, өздерін нағыз мұсылманбыз деп жүретін кейбіреулермен тілдесе қалсаңыз, тек ислам діні ғана таза, басқа діндердің бәрі бұзылған және оны ұстаған адамдар кәпір болып, тозаққа түседі деген пікірді естисіз. Әлем халықтары негізінен 5 дәстүрлі дінді ұстанса, ислам дінін ұстанатындар саны 1,5 миллиард қана екен.

Пікір айтпас бұрын, алдымен сол мәселені дұрыс түсініп ал

Ислам діні ғана таза, басқа діндердің бәрі бұрмаланып, теріс жолға түсіп кеткен дейтіндердің бәрі дерлік сол діндер туралы мүлдем ештеңе білмейді және ол діндердің қасиетті кітаптарын да оқымаған. Бір нәрсе туралы пікір айту үшін алдымен сол мәселе жайында жан-жақты оқып, зерделеп алған жөн болады.

Қазір әлем халықтарының  2 миллиардтан астамы христиан дінін, 1 миллиардтайы буддашы, 1 миллиардқа жуығы индуизм дінін ұстанады екен. Фанатизм деген дертпен ауыратын мұсылманның пікірінше, сол өзге діндерді ұстанып жүрген милиардтаған адамдардың бәрі кәпір және тозақтың отыны сияқты. Бұны енді қазақтың «білмеген у ішеді» деген сөзінің нақты айғағы демеске лажың жоқ.

(далее…)

Дәстүрлі діндердің бәрінде тапасье, яғни Алланың разылығы үшін фәни игіліктерден ерікті түрде бас тарту бар. Ислам дінінде бұл қасиетті рамазан айында 30 күн ауыз бекітіп, ораза ұстаудан көрінеді. Мұсылман баласы Алланың разылығы үшін ерікті түрде бір ай бойы ас-судан тыйылады. Христиан дінінде қасиетті  пасха мейрамының алдында 40 күн ауыз бекіту шарты бар. Мұндай шарттар буддизм және индуизм діндерінде де бар.

Тәркі етушілік не береді?

Жаратқанның разылығы үшін  фәни дүниенің қызығынан бас тарту не береді?  Енді осы мәселеге жан-жақты тоқталып көрейік. Қасиетті Құранда «Мен жын мен адамзатты Өзіме құлшылық етулері үшін жараттым» деген аят бар. Осыдан ұғарымыз: адам баласының ең басты міндеті Аллаған құлшылық ету. Ал отбасы құру, байлық, мансап, атақ-даңқ – бұның бәрі адамның нәпсісін қанағаттандыратын нәрселер.

Бһагавад Гитада барша тіршілікті Жаратқаннан аулақтатып тұрған күш – нәпсі екендігі айтылады. Оттың түтінсіз болмайтыны сияқты, әрбір тіршілік иесі белгілі дәрежеде нәпсіге байланған. Нәпсі біздің Алланың алдындағы ең басты парызымыз – Оған құлшылық етуімізге кедергісін келтіреді. Нәпсі адамның ақыл-ойын, сезімін билеп, фәни дүниенің игіліктері үшін бар уақыты мен күш-қуатын сарып қылуға мәжбүрлейді. Сондықтан да, Пайғамбарымыз  нәпсіге қарсы жихад қиямет қайымға дейін созылатынын айтқан.

(далее…)

Мына фәни дүниеде барлық жанды, жансыз заттар ескіреді, тозады, ақырсында жойылады.  Материалдық әлемнің бұл заңдылығы  дінге де қатысты. Ең жас дін – ислам дініне 1,5 мың жыл болса, христиан діні -2000, буддизм – 2,5 мың, иудей діні – 3000, индуизм діні – 5000 жылдан бері өмір сүруде. Ал осы діндердің тазалығын сақтау, бұрмалауларға жол бермеу үшін қандай шаралар жасалады?

Иога, каббала, суфизм…

Ең ежелгі дәстүрлі дін саналатын индуизм мен бастауын содан алған буддизм діндерінде иога деген дін саласы бар.  Санскрит тілінен алынған иог сөзінің мағынасы – Жаратқанмен байланыс дегенді білдіреді екен. Яғни, иога ілімі Жаратқанмен байланысты нығайтатын ғылым.

Иудей дінінде – каббала, христиан дінінде – исихазм, ислам дінінде – суфизм ілімдері иог сияқты Жаратқанмен байланысты нығайтуға қызмет етеді. Егер қарапайым ұғынықты тілмен айтар болсақ, дәстүрлі діндердегі бұл салаларды орта мектептен кейінгі университет және магистратурамен салыстыруға болады.

(далее…)

Ақырзаман, яғни жер-көк, барша тіршіліктің жойылып жоғалуы туралы дәстүрлі діндердің бәрінде айтылады. Дегенмен, қиямет қайым деп аталатын бұл оқиғаның қай уақытта, қалай боларын Алла ғана біледі. Содан болар, адамдардың көбі бұны жәй ойдан шығарылған нәрсе деп немесе жақын арада бола қоймас, сондықтан оның болу-болмасы маған қатыссыз деп ойлап, өздерін қауіпсіз санап, ойларына келгенді жасап жүреді.

Әлбетте қиямет болады

Қасиетті Құранда осындай аят бар, яғни қиямет ерте ме, кеш пе міндетті түрде болады және қияметте барша адам сотқа тартылып, жасаған жақсы-жаман әрекеттері үшін толық жауап бермек. Бұны жалпыадамзаттық үлкен сот деп айтуға да болады.

Жоғары оқу орындарында оқыған адамдар жақсы біледі, сессия деген бар. Жыл бойы оқыған-тоқығаның санаулы күндердің ішінде  тексеріліп, бағаланады. Егер лекцияларға дұрыс қатысып, сабақтарды қалт жібермей оқып, дайындалып жүрсең, сессия кезінде қиналмай емтихандарды еркін тапсырасың, ал лекцияларға қатыспай, дайындалмай келсең, емтиханнан құлайсың.

(далее…)

Егер тарихқа назар аударып қарасаңыз, діни түсініктер адамзат баласымен бірге жасасып келе жатқанын бағамдауға болады. Бүгінде археологтар анықтағандай, ежелгі адамдарда да діни түсініктер болған. Адамзат баласы ұстанатын бес дәстүрлі діннің ішіндегі ең ежелгісі – индуизмге 5 мың жыл болса, иудайзм бастауын 3 мың жылдан алады, ал буддизм — 2,5 мың, христиан — 2 мың, ислам діні – 1,5 мың жыл бұрын пайда болған.

Адамзат қоғамындағы діннің орны

Жоғарыда айтылған жайлардан ұғарымыз – бүгінде ұстанып жүрген дәстүрлі діндеріміздің пайда болып, өмірімізге енгеніне тарихи тұрғыдан алғанда көп уақыт өтпеген.  Яғни, бұл діндердің бәрі бертініректе пайда болған.

Орыстарда «каждый лягушка хвалит свои болота» — қазақшасы – әр бақа өз батпағын мақтайды – деген мақал бар. Осы мақалды қазіргі діни ұстанымға қарата қолдануға болатындай. Мәселен, христиан дінін ұстанушыдан «қай дін жақсы?» деп сұрасаңыз «әлбетте, христиан дінінен таза дін жоқ» деп жауап береді және өзге діндерде бұрмалаушылықтарға жол берілген деп санайды.

(далее…)

Кеңес заманында құдай жоқ, адам маймылдан жаратылды деген атеистік түсінікті мектептен бастап санасына берік сіңірген дінсіз ұрпақ қалыптасқан еді. Ол кезде дін жолын надан, білімсіз қарт адамдар ғана ұстанады деген түсінік бар болатын. Ал қазір жағдайдың бәрі керісінше болып тұр. Ендігі күні дінді ұстану мақтаныш, тіпті сәнге айналып бара жатқандай.

Діндар болу міндет емес, иманды болу парызың

Дін дегеніміздің өзі Жаратқан тарапынан пайғамбарлары арқылы адамзатқа берілген Құдайға құлшылық ету тәсілі. Қандай діннің болмасын ең басты МАҚСАТЫ – АДАМНЫҢ БОЙЫНА ИМАНДЫЛЫҚ ҰЯЛАТУ. Имандылық дегеніміз – бұл қайрымдылық, сабырлылық, жомарттық, кішіпейілділік, кешірімшілдік, нәпсіні тыюшылық, қанағатшылық, т.б. осындай игі қасиеттер. Соның бәрі жиналып имандылық деген Жаратқанға адамды жақындататын қасиетті құрайды.

Егер сіз діни шарттарды орындай жүріп, бойыңызға жоғарыда аталған кішіпейілділік, қайрымдылық, сабырлылық сияқты жақсы қасиеттерді орнықтыра алмасаңыз, мақтаншақ, тәкаппар, қызба, дөрекі, нәпсіқұмар болсаңыз, онда сіздің ДІНДАРЛЫҒЫҢЫЗДЫҢ ҚҰНЫ КӨК ТИЫН. Яғни, сіз түбі тесік шелекпен су тасыған әпенді сияқты ӨНБЕЙТІН ІСПЕН АЙНАЛЫСЫП ЖҮРСІЗ.

(далее…)

Алла тағала адамзатты барлық жаратылыстан абзал етіп жаратып, бір ата бір анадан өрбітіп, ұлттарға бөлуі ұлы бір хикмет. Әр ұлтқа өзіне тән тіл мен ерекешеліктер берді. Әр халықтың өзіне лайықты салт-дәстүрі, түр-түсі бар. Адамдар басқа бір ұлттың тілін үйреніп,  дәстүрі мен тұрған жерінің ерекшеліктері қызығады. Адамзатты махаббатпен жаратқан Раббымыздың өміріміздің бір қалыпты болмай сан қырлы болуы үшін қажетті бір хикметі. Алайда, адамның түр-түсі мен тілі, дәстүрі мен мекені әртүрлі болғанымен, бүкіләлемнің және барша адамзаттың жаратушысы бір Құдай.

Аллаға сансыз шүкір біз, қазақ халқы ежелден мұсылман үмбетіненбіз. Біздің елге қарай VIII-ғасырларда жорығын бастаған мұсылман әскерлерінің келуінен бастау алған Ислам діні қазақ халқы үшін 12 ғасырдың ішінде ата дініне айналды. Біздің өзіміздің кеңпейілдікке баулитын салт-дәстүріміз бен бай тіліміз, кең байтақ жеріміз бар. Шүкіршілік.

Бірақ, соңғы уақытта, жаһанданудың әсері ме, әлде халқымыздың еліктеушілік әдетінен бе, салт-санамызға да ата дінімзге де кереғар неше түрлі әрекеттер көрініс таба бастады. Көрініс тапқаны былай тұрсын, санамызға сіңіп, төрімізден орын беретін жағдайға жетіп қалдық па деп ойлайсың кейде.

Төрімізе сол күйінде шығармасақ та былыққан аяқ киімін өз қолымызбен тазалап, атын өзгертіп қабылдай беретін болып барамыз. Мұнымен айтпағымыз, қазіргі жастардың бойына дендеп кіріп, орта жасқа жақын үлкендердің өзін арбап әкетіп жатқан әртүрлі тексіз мерекелерді атап өтудің рухани зияны.

(далее…)

Яндекс.Метрика