Архив рубрики ‘Өмір-өзен’

Адамдардың 99 пайызы «мен кіммін, не үшін өмір сүремін, өмірімнің мәні неде?» деген сияқты пәлсапалық маңызы бар сауалды ешқашан өзіне қойып, жауабын табуға бас ауыртпайды. Содан болар, олардың өмірлері сахнадағы актерлардың әрекеті сияқтанып өтеді. Ондай актерлар туралы адамдар олар ойнаған рөлдерге қарап, өмірдегі шынайы бейнелірінің қандай екендігін білместен, сахнадағы бейнесі ретінде қабылдап жатады.

Сахнадағы өмір

Менің жасым биыл алпысқа толды. Осы жасымда біраз рөлдерді сомдап тастаған екенмін. Ең алдымен, мектепте ОҚУШЫ деген бейнені жасадым. Он жыл бойы осы рөлде ойнауға тура келді. Содан кейін екі жылдай әскер қатарына барып, СОЛДАТ деген рөлде ойнадым.

Келген соң бірнеше жыл оқуға түсе алмай АБИТУРИЕНТ болдым. Ақырсында оқуға түсіп, СТУДЕНТ атандым. Оның арасында түрлі жұмыстарды істеп, құрылысшы да, слесар-сантехник, токарь да болдым. Содан университет бітірген соң бір жылдай мектепте МҰҒАЛІМ болып еңбек етіп, ұстаздық рөлді де ойнап тастадым. 1988 жылы аудандық газетке қызметке алынып, содан бері ЖУРНАЛИСТ деген бейнені сомдап келемін.

(далее…)

Әлеуметтік желілерден өмірі естімеген, өмірдің өзінен алынған талай қызықты жайлар, түрлі тағдырлар туралы ақпарат аласың. Таяуда бір кәсіпкердің көзімен көріп куәсі болған бір оқиға туралы жазғанын оқып, адамдарға ой салар деген оймен оқырман назарына ұсынғанды жөн көрдім.

-Бүгін мен дүкенде бір қарт әжейді көріп, соған еріксіз назар аудардым, -дейді әлгі кәсіпкер. –Айналасындағыларды түгел ұмытқан әжей арзанқол консервілердің құтысындағы бағасына қарап, өзіне қажеттісін іздеуде. Әже, көмек керек пе? деп қасына келгенімде «балам, көзім жетпейді, маған бағасы арзандау біреуі керек еді» деді ол. Киімі де, өзі де жүдеу тартқан әжейдің түріне қарап, қатты аяп кеттім. Ол таңдап жатқан консервілер нәрсіз, арзанқол дүниелер еді. Консервіден басқа тағы не керек дегенімде, ойбай, балам ақшам жетпейді, осы арзандау консервілер маған жетеді деп шошып кетті.

Сол арада мен оның кәрзеңкесіне сары май, күріш, қораптағы макарон сияқты азық-түліктерді толтыра салдым. «Балам-ау, мұның не, қазір мынаны сатушылар көрсе, мені кассаға да жібермейді ғой» -деді кемпір күйзеле сөйлеп. Әже қорықпаңыз, ақшасы мен төлеймін дедім. Кемпір сенер-сенбесін білмей аңтарылып тұрып қалды.

(далее…)

Қазақта «қарыз күліп барып, жылап қайтады» деген сөз бар. Оның мәні: қарыз сұраған қазақ өлердегі сөзін айтып, қарыз сұраған адамның асты-үстіне түсіп, ант-су ішіп, әртістіктің небір керемет үлгісін көрсетіп бағады. Ал, уақыты келіп, қарызды қайтарар кезде, ақшаны бергісі келмей нешетүрлі сылтаулар іздеп, ебін тапса мүлдем бермей қоюдың амал-айласын қарастырады. Ал қайтара қалған күнде маңдай терімен тапқан адал ақшасын әлдекімге қайтарусыз беріп жатқандай қабағынан қар жауып, жаман мінез көсретіп бағады. Бұл – Абай заманынан келе жатқан қазаққа тән қасиет болса керек.

Баламның қызығын көрмейін

Осыдан біраз жыл бұрын бір әріптес танысым маған қарыз сұрап келді. Мен алдында ғана еңбек демалысына байланысты қомақты ақша алғанмын. Әлгі соны естіп, білген секілді. Яғни, менде ақша барын біліп келіп отырғанын сөзінен анық ұқтым. Екі аптада қайтарып беремін деп жылмыңдатқан ол мені сендіру үшін өзімен бірге алып келген 4-5-тегі жас баласын көрсетіп: мына күнәсіз сәбиімнің атымен ант етемін, егер қайтармасам, осы жалғыз ұлымның қызығын көрмейін» деп ант-су ішті. Осыдан кейін амалсыз сұрағанын беруге тура келді.

Содан күнәсіз сәбиінің атымен ант ішкен әлгі жігіт екі жетіден кейін де, екі айдан кейін, тіпті екі жылдан кейін де қарызды қайтармады. Одан кейін де талай адамдар қарыз алып, көбі қайтармай кетіп жүрді. Содан сабақ алған мен қарызға қомақты ақша бермейтін болдым. Ұсақ-түйек ақшаны қарыз алып қайтармаса, (далее…)

Екеуіміз де әдебиетті шексіз сүйетінбіз. Кездесе қалсақ, жарыса өлең оқитын әдетіміз бар-ды. Мен Фаризаның, ол Ақұштаптың өлеңдерін сүйіп оқитын. Соңғы кездері қым-қуат тірліктің, беймаза күндердің құрсауынан шыға алмай мазасыз күйдемін мен де. Сондай да жанымды сөзсіз ұғатын сол құрбымды іздеймін. Сағынғаным соншалық, бүгін қолыма Ақұштап апамның кітабын алып оқып отырмын.

Көз алдымда мойылдай көзі мөлдіреп, бар ынта-шынтасымен, жан жүрегімен беріле жыр оқып отырған Қарагөз көлбеңдей берді.  Ұшы-қиыры жоқ, шешімі табылмай сананы сан ойға сансыратып, мәнсіз мәселеге толы  мазасыз, мағынасыз, бірінен-бірі аумай қалған  күндерден жүрегімді аулақ сақтап, оны жырға толтырып қойғым-ақ келеді. Апаның өлеңдерін дауыстап қатты оқыдым. Жыр менің жаныма рух беріп, көңілімді тазартып отырғандай.  Ғұмыры келте қым-қуат тірліктің жетегінен жырақ қылған, болашаққа түк пайдасы жоқ, көбік сөзден жаныңды тазартатын тылсым сырға толы жырдың қуаты, құдіреті шексіз-ау, шіркін.

Үйден шыққаным сол еді, анадайда менің Қарагөзімнен аумай қалған қазақ қызы кетіп барады. Оның да шашы ұзын. Әдетте беліне дейін төгіліп тұратын қолаңшашты Қарагөзден мына қыздың айырмашылығы шашы әлем-тапырық, ұйпа-тұйпа, ұқыпсыз жиналған екен. Жүрісі де ұқсамайды. Ал, дене бітімі, сырт келбеті (далее…)

 

Орыстың атақты жазушылары Ильф пен Петровтың «Он екі орындық» атты кітабының кейіпкері «суға кетушілерді құтқару ісі, суға кетушілердің өз ісі» демейтін бе еді. Сол сияқты бүгінгі күні өз қауіпсіздігін сақтау әр азаматтың өз ісіне айналып кеткендей. Мемлекет барлық салаларды жекешелендіріп, өз мойнынан барлық міндеттерді алып, тек салық жинаушы қызметіне ауысқан секілді.

Өзіңе өзің сақ бол

Қазақ айтады ғой «өзіңе өзің сақ бол, көршіңді ұры тұтпа» деп. Осы қағида қазіргі күні өте маңызды болып отырған жайы бар. Ақша билеген нарық жағдайында ар-ұятты ұмытқан пенделер ебін тапса ұрлық жасап, тіпті әлі жетсе тонап, болмаса алдап-арбап, әйтеуір жан қинамай біреудің есебінен олжа табуға бейім болып барады.

(далее…)

 Осыдан бернеше жыл бұрын интернетте «Көк кит» деген ойын пайда болып, соған тартылған бірнеше балалар мен жасөспірімдердің өздеріне қол салғандығы туралы БАҚ айтып, жазған болатын. Ақылы әлі толыспаған балалар мен жасөспірімдерді суицидке итермелейтін қатерлі ойын сол тұста Қазақстанның да бірқатар өңірлерінен бой көрсеткен еді. Енді міне, араға бірер жыл салып ол басқаша атпен интернет әлеміне қайта оралып отыр.

«Әлем бойынша балалар мен жасөспірімдерге қауіп төндіретін «Синий кит» сияқты Момо ойыны пайда болды және ол WhatsАpp мессенджері арқылы таралуда»,–деп жазады Baq.kz ақпарат агенттігі.

Өзге суицидтік ойындар сияқты мұнда да балаларға түрлі бұйрықтардың жинағы жіберіліп отырады екен. Егер жасөспірімдер қорқынышты ойынға қатысудан бас тартса оларға қоқан-лоққыға толы хаттар келе бастайды. Мұның барлығы «Синий кит» танымал ойынын еске түсіреді.

(далее…)

Ислам дінінде құмар ойынын үлкен күналардың қатарына жатқызатыны тектен тек болмаса керек. Өйткені, құмар ойыны адамның санасын алып, ақырындап тәуелділікке түсереді, ақырсоңында құлақкесті құлына айналдырып, туған туыстары мен таныстарынан, жалпы өмірден бездіреді. Құмар ойынының адам психикасына кері әсерін бүгінгі ғылым да растап отыр. Содан болар казино атаулыны елімізде үлкен қалалар мен елді мекендерден аулақтатып, арнайы аймақтарда, атап айтқанда: Қапшағай мен Бурабайда ғана жұмыс істеуге рұқсат етті. Десе де, құмар ойынына жатпайды деген желеумен жер-жерде букмекерлік кеңселер қаптап ашылып, тамырын тереңге жайып, жемісті жұмыс жасап жатыр.

Ұтыс үшін көп нәрсенің керегі жоқ. Спортқа деген аздаған қызығушылық пен бармақтай ғана сәттілік болса жетіп жатыр. Букмекерлік кеңселерде бәс тігу құмарлығы дәл осылай басталып, ақырындап адам санасын тәуелділіке түсіреді. Бүгінде спорттық жарыстар арқылы ақша ұтып алу мүмкіндігіне кәміл сеніп, ақшасынан да, абыройынан да, қызметі мен туыс-бауырларынан да   айырылушылар көбейді.

(далее…)

Қазақстан Мұсылмандары діни басқармасының Ақмола облысындағы өкілі, Науан хазірет мешітінің бас имамы Қуаныш Сәбит мұсылмандар үшін қасиетті мереке – Құрбан айты қарсаңында жергілікті ақпарат құралдары өкілдерімен кездесіп, баспасөз мәслихатын өткізді.

Бас имам алдымен бұл ұлық мерекенің тағылымы мен тарихы жайында айтып, мерекенің басты рәсімі – құрбан шалудың ереже-шарттары жайында әңгімеледі. Облыс орталығының тұрғындары үшін «Бижан» және «Әз» мал базарлары мал сою қызметін көрсетуді ұсынып отыр. Биыл Құрбан айт мерекесі тамыздың 21-нен басталып үш күнге созылмақшы. 20 тымыз Арафа күні. Бұл күні иісі мұсылман қауым күнұзақ тағат ибадат жасап, Алланы естеріне алулары қажет. Тағы бір айта кетерлік жай, Степногорск қаласы мен Ақсу кентінен 15 адам алтын кен орындары кәсіпорындарының қолдауымен қажылыққа тегін жолдама алыпты.

-21 тамыз күні таңертең Құрбан айты намазының алдында жамағаттың қаражатына сатып алынған пәтердің кілтін тапсыру рәсімі өтеді, -дейді бас имам. Еске сала кетейік, биылғы жаңа (далее…)

-Маған келіп кетші, -деген қысқа әмірлі дауысты Санат бірден таныды. Қалалық ішкі істер басқармасы  қылмыспен күрес бөлісмінің бастығы подполковник Орал Жақыпов бұл оқу бітіріп жұмысқа енді кіріскен дезде-ақ осы қызметте істеп жүрген еді. Ол кезде шені майор болатын. Енді подполковник. Бар өзгеріс сол ғана.

Анда-санда ғана шақыратын бастығының бұл шақырысының себебін түсіне қоймаса да, бір шұғыл іс болатынын түйсінген.  Қылмыспен күрес бөлімінде күтпеген неше түрлі істер болып жатады. Алғаш жұмыс істей бастаған кезінде бәрі де қызық көрініп, сол тұста телеарналардан жиі көрсетілетін полиция қызметкерлерінің өміріне қатысты ресейлік сериалдардың әсерімен тәтті түс көріп жүргендей сезінетін жігіт келе-келе күнделікті бітпейтін бірсарынды жұмыс әуеніне түсіп, алғашқы балаң сезімнен арылған. Кинодағы әдемі көріністердің бәрі шынайы өмірде өңін өзгертіп, мүлдем басқаша сыйпат алады екен.

Бастығының жұмыс кабинетінде ешқандай өзгеріс жоқ екен. Бәрі де сол алғаш келген кездегідей жұпыны қоңырқай қалпы. Иесі қандай болса, кабинеті де сондай сияқты. Жалт-жұлт еткен жасандылықты ұнатпайтын Орал Кәрімұлының киім киісі де, жүріс-тұрысы, отырған жұмыс бөлмесіне дейін қарапайым.

-Есіңде ме, лимонад цехының күзетшілерін өлтірген қылмыстық іс, -деді ол бұған қарап.

-Иә, -деді Санат басын изеп. Осыдан жеті жыл бұрын болған және ашылмай қалған іс туралы неге сұрағанын түсінбегендей  тағы не айтар екен деп артын баққан.

(далее…)

ID:62048978

Мемлекет басшысы Н.Назарбаев өзінің 2016 жылғы Қазақстан халқына арнаған Жолдауында таяудағы бес-он жылдың ішінде бүгінгі қолданыстағы мамандықтардың жартсына жуығының жойылып кететіндігі туралы айтқан еді. Қазақ стратегиялық зерттеу институты мамандары осы орайда  таяу болашақта жойылып кету қаупі бар бірқатар мамандықтар  жайында талдау жасап, мәселенің мәніне үңіліп зерттеу жариялапты.

Аталмыш институттың мәліметтеріне сүйенсек, қазіргі күнгі ең жоғары сұраныс туғызып отырған он мамандықтың қатарында зерттеу және дайындау жөніндегі менеджерлер, сатушы-кеңесшілер, күзет мамандары, автокөлік жөндеушілер, мал шаруашылығы мамандары, механизация саласының инженерлері, егін шаруашылығы құрылымдарының басшылары, ауыл шаруашылығы саласының жұмысшылары сияқты мамандықтар бар екен. Әзірге аса қажет мамандықтар болып отырған  олардың болашақта да қажет мамандық болып қала береді деген сенім оншалықты мол емес. Қазіргідей технология күн санап қарыштап дамып бара жатқан заманда бүгінгі аса қажет болып тұрған мамандықтың күні ертең мүлдем қажетсіз болып қалуы оп-оңай дейді сарапшылар.

Ал, енді таяу болашақта қажетсіз болып қалатын мамандықтарға келетін болсақ, аталмыш институт сарапшыларының пайымынша, қағаз-баспа өндірісі, архив-кітапхана және пошта байланысы саласы түгел дерлік жоғалмақшы. Егер зер сала қарайтын болсақ, қазірдің өзінде  интернеттің дамуына және электронды (далее…)

Яндекс.Метрика