Архив рубрики ‘Өмір-өзен’

 

Тәуелсіздігімізді алғаннан кейінгі жылдарда реформа қамтымаған бір де бір сала жоқ десе де, білім және медицина  ең көп реформаға ұшыраған салалар болып саналады. Сонау 90-шы жылдардың ортасындағы міндетті медициналық сақтандыру қоры құрылып, жұрттың ақшалары жинақталып, бұл сала ақырсында қазіргі заман талабына сай өзгереді деп күтіп жүргенде қор басшылығы миллиардтаған ақшаны жымқырып, шетел асып кеткені есімізде. Кеңес заманында «ақ халатты абзал жандар» деп аталатын медцина қызметкерлерінің қатарында да ұрылардың шыққаны көңілімізді жүдеткенмен, мұндай шіріген бірлі-жарым құмалақтар бір қарын майды шіріте алмас деп өзімізді жұбатқандай болғанбыз.

Міндетті медициналық сақтандыру деген нәрсе тағы да бірнеше жыл бұрын қолға алынып, қазір енді нақты жүзеге аса бастады.  Қарапайым адамдардың табан ет, маңдай терімен тапқан ақшаларының бір бөлігі әлгі қорға аударылуда. Реформа авторларының сөзіне сенсек, қор қаржысы тұралап қалған саланы дамытып, қызмет сапасын көкке көтермек. Тамаша. Сапалы қызмет алып, шекеміз шылқитын болды деп бұл саладағы былық-шылықтардан әбден қажыған жұрт тағы да елеңдесіп қалған. Әрине, енді ғана құрылып, жұмыс істей бастаған қордың қызметіне баға беруден аулақпыз. Ол уақыттың еншісіндегі шаруа. Дегенмен, дәл қазіргі медицина саласындағы қызмет сапасы жайында өз көзіммен көріп, куәсі болған жайлар жайында әңгіме етпекпін. Баяғыда, бала кезімізде мектепте оқыған Ана тілі оқулығында «Зерделі» деген әңгіме болушы еді. Соның кейіпкері: өтірік пен шынның арасы қанша? –деп сұрағанда, «төрт елі, көзбен көрген рас та, құлақпен естіген өтірік» деп жауап беретіні бар-ды. (далее…)

Қазіргі күні жасыратыны жоқ азаматтық неке деген көбейіп кетті. Батыстан бастау алған бұл жаман әдет бүгінде әлемнің барлық түкпіріне таралып жатыр. Қазақ жастарының, тіпті ата сақалдары ауыздарына түскен жасамыстарының арасында да азаматтық неке дегендер көрініс беруде. Азаматтық неке деген не және оның астарында не бар? Осы сауалға жауап іздеп көрейік.

Неке адамға жауапкершілік жүктейді

Адам баласының хайуаннан ең үлкен айырмашылығы – ерлі-зайыптылардың неке арқылы жұптасып өмір сүруінде. Ақ некенің қашан пайда болғаны белгісіз, дегенмен оның астарында ер мен әйелдің бірлесе өмір сүруін заңдастыратын және олардың мойындарына белгілі бір міндеткерліктер жүктеу арқылы бірлесе өмір сүру ережелерін сақтауға мәжбүрлейтін құқықтық түсінік жатқан секілді.

(далее…)

maxresdefaultӨткеніміз естелік болып жадымызда сақталып қалғанымен,  алдағы күнде не күтіп тұрғаны біз үшін жұмбақ. Әрбір пенде ертең өзін не күтіп тұрғанын, болашақта қандай жетістіктерге жететінің білуге ынталы. Сондай-ақ, өзіміз өмір сүріп жатқан мемлекеттің, жалпы адамзаттың ертеңгі болашағының қандай болатынын білу де баршамыз үшін маңызды екендігі даусыз. Дегенмен, болашақты тұмшалап, бізге көрсетпей тұрған уақыт пердесін түріп, ертеңгі күнде не боларын білу екінің бірінің маңдайына жазылмаған бақыт.

Көріпкелдік – жәй қиыл ма, әлде ғылымға беймәлім құбылыс па?

Материалистік ғылым болашақты болжаудың мүмкіндігін түгел теріске шығарып, өмір кездейсоқ дамиды және оның қай бағытқа бет алғанын ешкім, ешқашан болжамдай алмайды деп түсіндіреді. Қасиетті Құранда бал ашып, болашақты болжау күнә екендігі анық жазылған. Десе де, бұның бәрі адамдардың ертеңгі болашақтарын білсек деген ынта-ықыласын кеміте алған жоқ.

(далее…)

28 Әрбір тиынды үнемдеп, орнымен жұмсауды қажет ететін қазіргі нарық заманында ысырапшылдықты әдетке айналдыру өзін-өзі құрдымға құлатумен бірдей. Өкінішке орай, ұлттық дәстүрді желеу етіп, жүздеген адамды шақырып кредит алып той жасайтындар нарықтың осы қатаң заңын бұзамыз деп өмірден таяқ жеп жатады.

Ертеректе бірге қызмет істеген жас жігіт үйленіп, кредит алып дүрілдетіп той жасады. Дегенмен, бір жыл болмай жатып, келіншегімен тіл табыса алмай айрылысып кетті. Шаңырағы шайқалған жігіт пен оның ата-анасы той үшін алған кредиттерін біраз жыл өз қалталарынан төлеп жүрді. Тағы бір танысым қызын ұзату тойын туыс, таныстарын түгел шақырып мейрамханада салтанатпен атап өтті. Үш жүздей адамға арналған мұндай тойды өткізетін ақшасы болмағандықтан, ол үйін кепілге қойып банктен өсіммен кредит алды. Қазір қызы мен күйеу баласы пәтер жалдап қысылып-қымтырылып тұрып жатыр, ал өзі кредит төлеуде. Мұндай жайларды осылайша тізбелеп айта беруге болады.

(далее…)

28Бай-кедей болып аражігі ашылған, тамақ тауып, күнкөрудің өзі үлкен өзекті мәселеге айналған қазіргі шақта мыңдап-миллиондап шашып той жасау қисынға салсақ, ақылға симайтын шаруа. Өкініштісі сол, адамдар, оның ішінде қазақтар, қит етсе той жасап, ашылып-шашылуды берік дәстүрге айналдырып алған сыңайлы.

Тойда адам жалғыз мақсатпен: мақтаныш үшін жасайды

Адамзат баласының сонау ескі заманнан бері санасына сіңген түрлі салт-дәстүрлері болса, олардың бәрінің астарында мән болады. Ертедегі қазақтардың қыз ұзату, шілдехана, ұлыстың ұлы күні сияқты атап өтетін салт-дәстүрлерінің бәрі өмірлік қажеттіліктен туындаған және астарында адамдарды жақындастыратын, отбасылық өмірге дайындайтын, т.б. мәні бар шаралар болды. Ал қазіргі тойлардың астарында жалғыз ғана мән бар: ол мақтаншылық.

(далее…)

маскүнемдікАдамдар неге қателік жасайды және  бір жасаған қателіктерін неге қайталайды және сондай қателік жасаған адамдардың тауқымет тартып жатқандарын көре тұра неге сондай теріс әрекетке барады? Бұндай көзге көрініп тұрған қателіктер жасап, бақытсыздыққа ұрынып жатудың ең басты және негізгі және бірден бір себебі – зердесіздіктен.

Зерде деген не?

Біздің бүгінгі аспан мен жерді, жердің астындағыларды түгел зерттеген ғылым адамның өзін, оның психологиясын толымды зерттемейді, соған орай бұл жөніндегі толымды білімдері де жоқ. Адам психологиясын  дін, оның ішінде дәстүрлі  діндер ғана зерттейді.

Бһагавад Гитада зерде ақылдан да, сезімнен де (чувства, ум, разум) биік тұратыны айтылып, оның үш функциясының барлығы тұжырымдалады. Ең алдымен, зерде пайдалы және залалды әрекетке (далее…)

ашуҚазақта «тырнадан басшы қойсаң, төбеңнен қиқу кетпес» деген сөз бар. Қолына билік тисе болғаны бағыныштыларына тізесін батырып, айқайға басып бетіне жан келтірмей «қатал бастықтың» рөлін ойнайтындар көп. Ақылы аз мұндай пенделер айқаймен жұртты ықтырып, өздерін мықты іскер басшы етіп көрсетеміз деп ойлайды.

Қытымырлық қатынасты қиындатады

Таяуда облыстық әдеп кеңесінде бір басшының қарамағындағыларға қатты мінез көрсетіп, ар-намыстарына тигендігі жөніндегі іс қаралды. Әлгі бастық бұл әрекетін жұмыс бабына сай қатаң талап қоюшылық деп түсіндіруге тырысты. Бір жылдай бұрын жаңа ұжымға келген әлгі аса қаталдықпен тәртіпті нығайтып, жұмыста жолға салғысы келген сияқты.

(далее…)

электронды ақшаКеше ғана Ақмола облыстық ішкі істер департаментінің баспасөз қызметінен Көкшетауда тұратын бір азаматтың интернет арқылы берілген жарнамадан үй алмақ болып, 15 миллион теңгесінен айрылғаны жайындағы ақпарат алдым. Жалпы, интернет арқылы жасалатын алаяқтық күн санап өсіп және олардың қулық-сұмдықтары ақылға сыймайтындай шебер бола түскен жайы бар.

Интернетке байланған өмір

ХХІ ғасырды «ақпарат ғасыры» деп текке айтып жүрмеген сияқты. Американдық өзін-өзі жетілдіру ғылымының білгірі Брайан Трейсидің айтуынша, енді екі-үш жылдан соң ақпарат көлемі жыл санап екі еселеніп отырмақ. Яғни, ақпарат ағыны толассыз өсе бермек. Әрине, бұл ақпараттардың бәрі электрондық нұқсада болатыны белгілі.

(далее…)

ажалАдамдар өмір бойы қайғы-қасіреті жоқ, қуаныш пен шаттыққа кенелдіретін шынайы бақытты іздеумен күндерін өткізеді. Ондай бақытты біз кітаптардың, ертегі мен жырлардың, кинолардың кейіпкерлерінен тапқандай боламыз. Бірақ ол да алдамшы болып, сол кітаппен, не киномен бірге көз алдымыздан алыстап кете барады.

Мына дүние қайғы мен қасіретке толы

Буддизм дінінің негізін салушы Будда Шакьямунидің діннің төрт діңгегі саналатын төрт ақиқатының басында – мына дүние қайғы мен қасіретке толы – деген ақиқат тұр. Біз қанша жалтарсақ та бұл ақиқатты ешқашан теріске шығара алмаймыз. Егер өмірге байыппен, сана өлшешімен қарайтын болсақ – шындығында өмірдің бастан-аяқ қайғы мен қасіреттен тұратынын байқар едік.

(далее…)

инвестиция-1Біреулер өмірде ойлаған мақсаттарына жетіп, үнемі биіктерден көрініп жүрсе, енді біреулер қырсықтан құтыла алмай, жолы болмай үнемі бақытсыздық басынан арылмай жатады. Бұның бәрін адамдар – тағдыр солай деп белгісіз күшке артып, оның астарын білуге және өз өмірлерін өзгертуге еш құлық танытпай, «тағдыр салды біз көндікпен» өмірлерін өткізеді.

Табысты адам деген кім?

Жолы болғыш, бақыт құсы басына қонақтаған табысты адам кім? Неге ондай адамдардың жолы болғыш келеді және ойларына алғандары әрдайым орындалып жатады? Бұның сырын білу үшін сондай табысқа жеткіш адамдардың мінез-құлқы мен сөзіне, іс-әрекеттеріне, өмірлік ұстанымдарына назар аударсақ  құпияның бетін ашу қиын болмайды. Табысты адамдар қалай ойлайды, қалай сөйлейді, не істейді, мінез-құлықтары қандай?  Енді осыған нақтырақ назар аударып көрелік.

(далее…)

Яндекс.Метрика