Апат салдарынан зардап шеккендерге мемлекет көмектесуге міндетті ме?

Биыл көктем қазақстандықтар үшін біраз қиындықтар әкелді. Еліміздің бірқатар өңірлерінде  еріген қар суының салдарынан өзен-көлдердің деңгейі көтеріліп, елді мекендерді су басты. Әсіресе, батыс Қазақстан облысы апаттан қатты зардап шекті. 60 мыңнан астам тұрғыны бар Құлсары қаласы түгелге жуық су астында қалды. Апат салдарынан баспаналарынан айрылғандар материалдық шығын үшін өтемақы талап етіп, Құлсары қаласында шеруге шықты.

Апат аймағына барған Мемлекет басшысы су тасқынынан зардап шеккендердің материалдық шығындары түгел өтелетінін айтқан еді. Осыған орай, апат болған аймақтарда арнайы жұмыс топтары құрылып, апат салдары мен келтірілген шығындарды анықтауда және баспаналарынан, мүліктерінен айрылғандардың шығындары есептеліп, өтемақы берілуде. Бұл мәселе еліміздің апат болған аймақтарының бәрінде  дерлік оңды шешімін тауып жатыр деуге болады. Тек Құлсары қаласында берілетін өтемақы көлемімен келіспегендер шеруге шығып, билікке өз талаптарын қойды.

Прочитать остальную часть записи »

Қазақстанда дінаралық қақтығыс қаупі бар ма?

Тарихқа зер салып қарайтын болсаңыз, қантөгіс соғыстардың көпшілігі діни көзқарастағы қайшылықтардан туындайтынын бағамдауға болады. Орта ғасырлардан басталған протестанттар мен католиктер арасындағы текетірес әлі күнге дейін созылып келеді және ара-тұра болып тұратын қарулы қақтығыстардан мыңдаған адам қаза тапты. Пайғамбар дүниеден өткен соң көп ұзамай пайда болған ислам дініндегі суннизм мен шиизм ағымдарының арасындағы қақтығыс та әлі күнге дейін жалғасуда. Соңғы кезде исламның өз ішінде пайда болған әртүрлі теріс ағымдардың дәстүрлі исламға қарсы әрекеттері уақыт өткен сайын күшейіп барады. Бұның ақыры католиктер мен протестанттар арасындағы текетірес сияқты қарулы қақтығысқа айналу қаупі бар.

Өткен аптада әлеуеметтік желіде Шымкент қаласындағы мешіттердің бірінде намаз оқып тұрған дәстүрлі Ханафи мәзхабын ұстанушы мен  уахаби ағымы өкілінің арасындағы төбелес туралы видео таралды. Бір қатарда намазға тұрғандардың біразы қолдарын кіндіктерінің астына байлап бастарын төмен салып тұрса, бірнеше адам қолдарын кеуделеріне айқастыра ұстап, аяқтарының арасын ашып талтайып тұр. Бұлардың тұрысынан сәләфиттер екенін анық аңғаруға болады. Сол сәләфиттердің намаз оқып тұрып «Әмин» деп айқайлаған сөзін естіп шыдамаған Ханафи мәзхабының өкілі жас жігіт әлгіні желкесінен алып итеріп қалғанда ол ұшып түсті. Құлаған адамды әлгі жігіт ұрып-соға бастады. Бұны көргендер намаздарын қоя сала оларды арашалауға ұмтылды.

Прочитать остальную часть записи »

Журналист. Ақын. Аудармашы

Ұзақ жылдар «Арқа ажары» газетінде қызмет істеп, газеттің үлкен жүгін көтеріскен қарымды қаламгер Амангелді Жұмабектің фәни дүниеден озғанына да бір жылдың жүзі болыпты.  Әріптестері «Арқа ажарының» сары өгізі» деп әзілдеп атайтын Аужекеңнің  газеттегі орны ерекше еді. Ол ұзақ жылдар газеттің ең ауыр және жетекші бөлімі саналатын экономика бөлімін басқарды және қазақ журналистері үшін ауыр тақырып болып отырған қаржы, экономика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы сияқты салалардың  жілігін шағып, жеріне жеткізе жазатын қарымды журналист болды.

Мен Аужекеңмен 1989 жылдың күзінде танысқан едім. Ол кезде Қима аудандық «Дала таңы» газетінде қызмет істеймін. Аужекең біреулердің жазған шағымы бойынша талдау материал жазу үшін ол кезде «Коммунизм  нұры» аталатын облыстық газеттен іссапарға келген екен. Аудандық газетте істесем де облыстық газетке жиі жазып тұрамын. Мақалаларымды былай қойып, очеркім мен әңгімем де жарияланған.  Аужекең маған «Қалкөз деген сенсің бе? Мен сені жазғаныңа қарап , жасы біразға келген адам ба десем, жап-жас жігітсің ғой» деді таңырқап.

Прочитать остальную часть записи »

Табысқа жетудің  құпиясы – жақсы сөз бен жақсы мінез

Адамның өмірде қандай болмағы – пейіліне байланысты. Ал пейіл дегеніміз не? Ол біздің ойымыз, сөзіміз және іс-әрекетіміз. Жақсы сөз айтып, жақсы нәрселер туралы ойлау, жақсы әрекет жасау – адамның жолын ашып, өмірін жарықтандырады, яғни жақсылыққа бағыттайды. Керісінше, үнемі жаман нәрселер туралы ойлап, ештеңеге көңілі толмай ұдайы айналасындағыларды сынап-мінеп жүретін, ұрыссуға бейім тұратын адамдардың жолы тарылып, түрлі қырсыққа, бақытсыздыққа жиі ұшырап жатады.

Жақсымен дос болсаң, жетерсің мұратқа

Маған бір танысым оқта-текте ұялы телефон арқылы хабарласып тұрады. Алғашында оған жауап беріп, біраз уақытымды бөліп сөйлесіп жүрдім. Қол-аяғы бүтін, дені сау, дұрыс жұмысы, отбасы, баспанасы бар әлгі жігіттің айтатыны үнемі билікті жамандау. «Бәрі жемқор, обып жеп жатыр, ұят та, қанағат та жоқ, шеттерінен ату керек» дейді ол ызаланып. Бір-екі рет айтса ештеңе емес, әр телефон шалған сайын үнемі биліктің ит терісін басына қаптап жамандайды да жатады.

Прочитать остальную часть записи »

Дәстүрлі діндер неге сүйенеді және түпкі мақсат неде?

Ойдан шығарылған діни ағымдардан бөлек Жаратқаннан бастау алған дәстүрлі діндердің бәрінің түп негізі және мән-мақсаты бір. Ол – адамдарды күнәдан арылтуға жағдай жасау, олардың Аллаға деген үміті мен сенімдерін, сүйіспеншілігін арттыру және екі дүниенің де игілігіне кенеліп, бақытқа бөленулеріне мүмкіндік ашу. Өкініштісі сол, бүгінде әлем халықтары ұстанатын бес дәстүрлі діннің бесеуі де осындай талап биігінен көріне алмай отыр.

Үш сатылы ақиқат

Әлем халықтары ұстанып отырған негізгі бес дәстүрлі дін бар, олар: иудейизм, ислам, христиан, буддизм және индуизм. Өкінішке орай, бүгінде материалист филосовфтарды былай қойғанда, діни пәлсапамен айналысатын жандар да соңғы екі дінді, әсіресе индуизмді дін деп санамайды. Ал, егер шындыққа тура қарайтын болсақ, индуизмді 800 миллиондай халық ұстанып отыр. Егер ол теріс жол болса, сонша халықтың ғасырлар бойы ақиқаттан адасып, теріс жолда жүргені ме? Блогымызда дәстүрлі діндерге жеке-жеке тоқталып, оларға терең сипаттама беретін арнайы мақалалар жазу жоспарымызда болғандықтан, бұл мәселені осы арадан тоқтата тұрайық.

Прочитать остальную часть записи »

Су тасқыны әнші жұлдыздардың халықтан қаншалықты алыстап кеткендігін көрсетті

Фонограммамен ән салып, халықтың арқасында әбден байыған әнші жұлдыздардың   өздері сияқты байшыгештермен және билік өкілдерімен ғана араласып, қарапайым халықтан іргелерін аулақ салып алғаны қашан.  Қайрат Нұртас әкесінің туған күніне бағасы 200 мың доллар тұратын  шетелдік автокөлік сыйлады, Төреғали Төрәлі қарындасының үйлену тойына қымбат автокөлік тарту етті деген сияқты жұлдыздардың  асып-тасыған байлығын барша әлемге жариялап жарнамалап жататын әлеуметтік желілердегі ақпараттарды оқи-оқи халықтың  ондай жұлдыздардан көңілі  қалып барады.  Еліміздің біраз өңірлерінің тұрғындары үшін үлкен ауыртпалық алып келген көктемгі су тасқыны әнші жұлдыздардың  халыққа деген пейілдерін тағы да бір ашып көрсетіп берді.

Елді мекендерді басқан қызыл су әп-сәтте адамдарды баспаналары мен жиған-терген мүліктерінен айырып, қиын жағдайға ұшыратты. Осындай қиын-қыстау сәтте қарапайым халыққа жанашырлық танытып, көмек қолын созған сол қарапайым халықтың өзі болды. Жер-жерден қайрымдылық көмек жиналып, апат болған аймақтардың тұрғындарына жөнелтіліп жатты. Көрші қырғыз абуырлардан да көп көмек келді. Тіпті,  Қарақалпақстаннан біраз жас жігіттер келіп, қауіпті аймақта бөгет тұрғызуға қол ұштарын берді.

Прочитать остальную часть записи »

Сот саласына түбегейлі реформа қажет

Экс министр Қуандық Бишімбаевтың  соты қазір барша халықтың назарында және үлкен қоғамдық пікір туғызып отыр. Үш адвокат жалдап, одан қалды блогерлер арқылы өзін ақтау үшін неше түрлі мақалалар мен видомәлімдемелер ұйымдастырып жатқан экс министрдің құйтырқы әрекеттеріне қарап жұртшылық соттың әділ шешім шығаратынына күмән туғызуда. Бұл жөнінде жәбір көруші жақтың адвокаты жасырмай ашық айтты да.

«Қуандық Бишімбаев деген ескі жүйеде жұмыс істеген, қоғамды қалай алдау керектігін жақсы біледі. Қоғамдық пікірді бұруды өте жақсы меңгерген адам. Қазіргі кезде қайтыс болған Нүкенова ханымның тарапына жасалып жатқан шабуылдар – оның қоғамдық пікірді қалай бұрмалауды жақсы меңгергенінің көрінісі. Олар желіде Салтанат Нүкенованың ағасы Бишімбаевтың 10 жасар қызын зорламақ болған деген хабар таратты. Мұның бәрі манипуляция. Біздің сот жүйесі жеке мемлекет секілді жұмыс істейді. Істі ашқысы келсе ашады, жапқысы келсе жабады. Халықтың қатысуымен ашық сот жасау керек дейтіндей Бишімбаев деген оппозициялық тұлға ма? Халықтың сөзін сөйлеген адам ба, жәбір көрген адам ба?», — дейді Мәжіліс депутаты Ринат Зайытов.

Прочитать остальную часть записи »

Көктемгі су тасқыны неге көбейіп барады?

Неге екені белгісіз кеңес заманында қазіргідей көктем болса елді мекендерді су басу оқиғалары бола қоймайтын. Ол кезде де қар қалың жауатын, бірақ елді мекендерді су басу жағдайлары  орын алыпты дегенді естмейтін едік. Ал соңғы жылдарда көктем болса-ақ, еліміздің әр өңірінде су астында қалып, зардап шеккендер туралы ақпарат құралдары тынбай айтып жатады. Биыл да сол әдет тағы қайталанды. Әсіресе, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Ақмола облысының бірқатар елді мекендері табиғат апатынан қатты зардап шекті.

Облыс орталығы Көкшетау қаласының Қылшақты өзенінің жағалауына орналасқан вокзал аумағындағы біраз үйлер су астында қалды. Су астында қалған үйлерін тастай қашқан тұрғындар судың деңгейі түскенше біршама уақыт қиындық көрді. Әйтеуір, адам шығыны жоқ. Астана маңындағы Қоянды елді мекенінде көп үйлер су астында қалып,  тұрғындар тіпті, наразылық шеруіне дейін шықты. Ал Қостанай облысындағы Арқалық қаласының маңындағы біраз ауылдар түгелдей су астында қалды. Су деңгейі үйдің шатырына дейін көтеріліп, айнала шалқар теңізге айналып кеткен. Адам шығыны болмағанымен, көп тұрғындардың үйлері құлап, малдары суға кеткен. Бұрын-соңды бұл өңірде мұндай апат болмағанын айтқан жергілікті тұрғындар сонша судың қайдан келгенін білмей дал.

Прочитать остальную часть записи »

Адамдар неге өлімнен қорқады?

Өлмейтін адам жоқ, дүниеге келген әрбір адам уақыты келгенде міндетті түрде ажалдың дәмін татады. Бұл 2х2=4 деген сияқты ақиқат. Бірақ та, соған қарамастан, адамдардың көбі қатер төнгенде бастарын құмға тығып жасырынбақ болған түйеқұс сияқты ажал туралы мүлдем ойламай, ол өзіне ешқашан келместей көріп жүреді де, ажалы жеткен сәтте өмірден айрылып қаламын-ау деген қорқыныштан үрейге бой алдырады.

Адамдардың қазіргі салт-дәстүрлері де өлімді соншалықты құбыжық және қорқынышты етіп көсретуге бағытталған. Мысалы, шығыс елдерінде, оның ішінде қазақтарда өлген адамды жақындарының жоқтап жылайтын дәстүрі бар. Әйелдер өлген адамның жақсы қасиеттерін айтып, одан айрылып қалдық-ау деп зарлап, дауыстары қарлыққанша жоқтау айтады. Өлген адамды жерлеу кезінде жақындарының жылап-сықтап, қайғыларын сыртқа шығаруы барлық халықтарда бар. Бұның өзі өлімді адамға қайғы-қасырет әкелетін жаман құбылыс ретінде танытып, оған деген жеккөрініш пен қатыгез ажал алдындағы қорқынышқа итермелейді.

Прочитать остальную часть записи »

Экстремизмнің алдын алмасақ, зардабы ауыр болады

Мәскеудегі «Крокус сити» концерт залындағы терактіден қаза тапқандардың саны 143-ке жетіпті. Жарақат алғандар саны 200-ден асады. Мұндай концертке зейнеткер қариялар бармайтыны белгілі. Өрімдей жас қыз-жігіттердің қыршынынан қиылуы үлкен трагедия. Терактіні жасаған кім деген мәселе төңірегінде интернетте әртүрлі алыпқашты пікірлер айтылуда. Дегенмен, аталмыш терактіні біз жасадық деп ИГИЛ экстремистік ұйымының мойнына алуы  айтылып жатқан әртүрлі пікірлерге тосқауыл қойғандай.

2003 жылы Иракта пайда болып, кейін Сирияда, басқа да бірқатар елдерде соғыс әрекеттерін жүргізген өздерін ислам мемлекеті атаған ИГИЛ ұйымы қазір көп жерінен айрылып, қуаты әлсірегенімен, түрлі лаңкестік әрекеттер жасауға қауқары бар. Сондықтан, алғашында терактіні Украина ұйымдастырды деген бағытты ұстанған ресейлік ақпарат құралдары ИГИЛ ұйымының Телеграм каналында жариялаған ақпаратынан кейін біршама тыйылғандай болды. Осы терактіні жасады деген күдікпен қолға түскен 4 Тәжікстан азаматы қаншалықты кінәлі екендігін тергеу барысы анықтай жатар, ең бастысы бұл сойқанның сыртында ИГИЛ сияқты экстремистік ұйым тұрғаны қазір айдан анық болып отыр.

Прочитать остальную часть записи »
Жарнама
Жарнама
Яндекс.Метрика