Жасанды интеллект адамзаттың досы ма, дұшпаны ма?

Соңғы кезде жасанды интеллект деген сөзді жиі еститін болдық. Бұрын тек фантастикалық шығармаларда ғана кездесетін бұл сөз бүгінде өмірімізге ақырындап еніп, күнделікті тірлігіміздің ажырамас бөлігіне айналып бара жатқандай.  Әзірге адамдар жасанды интелектіні түрлі салаларда  мамандарды ауыстыратын тиімді көмекші ретінде қарастырғанымен, жекелеген салаларда жасанды интеллектінің адамдарды ығыстырып шығарып, оларға залалын тигізіп жатқан жайлары да ұшырасып қалады. Бұл әзірге оншалықты көп кездеспегенімен, уақыт өткен сайын ол адамзат үшін үлкен өзекті мәселеге айналу қаупі бар.

Жасанды интелект сенімді көмекші

Чат бот деп аталатын программаны қазір қызмет көрсету салалары мен сауда ұйымдары өте жиі қолданады.  Арнайы маман  кеңесші ұстап, оған қыруар ақша төлейтін мекемелер қазір осы программаны орнатудың арқасында клиенттердің сұранымына ие жоғары деңгейдегі қызмет көрсететін болды. Мәселен, халыққа қызмет көрсету орталықтарының сайтына кіріп, түрлі мәселелерге байланысты ақпарат алғыңыз келді делік.  Алдыңыздан чат бот программасының терезесі шығады. Не сұрайсыз, қандай мәселе бойынша ақыл-кеңес қажет деп алдыңызды көлденеңдеген терезеге сұрағыңызды жазсаңыз болды, әп сәтте жауабы шығады.

Прочитать остальную часть записи »

Алла соншалықты қанқұмар ма?

Иісі мұсылман баласы үшін қасиетті мереке саналатын Құрбан айты да келіп жетті.  Өзге дәстүрлі дін өкілдерінде жоқ  тек ислам дінін ұстанушыларға ғана қатысты осы бір діни мейрамның  астарында өзіміз өмір кешіп жатқан бүгінгі 21 ғасырдың түсінігі мен талаптарына сыйыспайтындай  кереғарлық бар. Ол дін атын жамылып адамдардың жасайтын шексіз қатыгездігіне қатысты түсінік.  Уақыт өткен сайын адамдардың арасында ет тағамдарынан мүлдем бас тарту, вегетериандықты ұстану белең алып барады. Бұл денсаулықты сақтауға қатысты ғылыми түсініктің салдары ғана емес, жаны, сезімі бар жануарларды  етін жеу үшін өлтіру сияқты қатыгездіктен ерікті түрде бас тартумен де байланысты.

Прочитать остальную часть записи »

Путин қазақ ұлтын ұйыстырушы ма?

Әлеуметтік желіде «Путинге рахмет, ол қазақ ұлтын ұйыстыруға үлкен серпін берді» деген мазмұндағы видеоролик жарияланды. Автор онда қазіргі қазақ қоғамындағы оң өзгерістерге тоқталып, қазақтар орыстілді, қазақтілді болып бөлінбей, біртұтас ұлтқа айнала бастағанын баяндайды. Ресейдің Украинаға басқыншылық соғысы қазақтардың көзін ашып, кеңес заманынан қалыптасқан ұлыорыстық көзқарастарын біршама өзгертуге ықпалын тигізді.

Тәуелсіздік алғанымызға биыл желтоқсанда 33 жыл толады екен. Бұл аз уақыт емес. Дегенмен де, осы уақытта Ата заңда, одан қалды арнайы қабылданған «Тіл туралы» заңда мемлекеттік мәртебесі нақтыланған қазақ тілі өзінің заң жүзіндегі мәртебесіне ие бола алмай келеді. Парламент, Үкімет және жергілікті әкімдіктер түгел орыс тілінде сөйлейді және іс қағаздары да орыс тілінде жүргізіледі. Қазақ тілі әлі күнге дейін елімізде орыс тілінің тасасында қалып, екінші сортты тіл болып отыр.

Прочитать остальную часть записи »

Уағыз айтқыштарға тиым болмай тұр

Қазақтың танымал талантты жазушысы Мұхтар Мағауин КСРО тараған соң ислам діні елімізге ене бастағанда халық имандылыққа жүзін бұрды деп қуанып едік, бұл дін  жақсылық емес зиян әкелді деп жазған еді. Елімізде  мешіттер қаптап салынып жатыр, намазхандар саны күн санап өсіп барады, бірақ бұдан халық иманды болып кетпеді. Керісінше, сақал қойып, намаз оқығандардың, имам-молда сияқты дін қызметкерлерінің арасындағы естір құлаққа ерсі теріс істер көбейіп, бұның өзі қарапайым жұртшылықты исламнан аулақтатуда.  Ал соңғы жылдарда интернетте қаптап кеткен уағызшылардың әрекеттері халықтың дін исламға деген сенімін азайтып, тіпті реніші мен жеккөрінішін арттыруда.

Қазір ерінбеген имам-молдалардың бәрі әлеуметтік желілер арқылы уағыз айтатын болды. Жәрайды, уағыз айтсын, егер де адамдарды имандылыққа үндеп, жақсы әдеттерді бойына сіңіруге насихаттап жатса оған еш реніш жоқ. Бірақ та, әлгі уағызшылардың айтқандарын естігенде олардың дін ілімінен мүлдем аулақ, әлдекімдерден естігендері мен ойдан шығарылған бірдеңелер екендігін сезгендей боласың.  Бұндай уағыздар адамдарды дінге тартпайды, керісінше діннен аулақтатып, ислам дініне деген жеккөрініш пен  жиіркеніш туғызады.

Прочитать остальную часть записи »

Апат салдарынан зардап шеккендерге мемлекет көмектесуге міндетті ме?

Биыл көктем қазақстандықтар үшін біраз қиындықтар әкелді. Еліміздің бірқатар өңірлерінде  еріген қар суының салдарынан өзен-көлдердің деңгейі көтеріліп, елді мекендерді су басты. Әсіресе, батыс Қазақстан облысы апаттан қатты зардап шекті. 60 мыңнан астам тұрғыны бар Құлсары қаласы түгелге жуық су астында қалды. Апат салдарынан баспаналарынан айрылғандар материалдық шығын үшін өтемақы талап етіп, Құлсары қаласында шеруге шықты.

Апат аймағына барған Мемлекет басшысы су тасқынынан зардап шеккендердің материалдық шығындары түгел өтелетінін айтқан еді. Осыған орай, апат болған аймақтарда арнайы жұмыс топтары құрылып, апат салдары мен келтірілген шығындарды анықтауда және баспаналарынан, мүліктерінен айрылғандардың шығындары есептеліп, өтемақы берілуде. Бұл мәселе еліміздің апат болған аймақтарының бәрінде  дерлік оңды шешімін тауып жатыр деуге болады. Тек Құлсары қаласында берілетін өтемақы көлемімен келіспегендер шеруге шығып, билікке өз талаптарын қойды.

Прочитать остальную часть записи »

Қазақстанда дінаралық қақтығыс қаупі бар ма?

Тарихқа зер салып қарайтын болсаңыз, қантөгіс соғыстардың көпшілігі діни көзқарастағы қайшылықтардан туындайтынын бағамдауға болады. Орта ғасырлардан басталған протестанттар мен католиктер арасындағы текетірес әлі күнге дейін созылып келеді және ара-тұра болып тұратын қарулы қақтығыстардан мыңдаған адам қаза тапты. Пайғамбар дүниеден өткен соң көп ұзамай пайда болған ислам дініндегі суннизм мен шиизм ағымдарының арасындағы қақтығыс та әлі күнге дейін жалғасуда. Соңғы кезде исламның өз ішінде пайда болған әртүрлі теріс ағымдардың дәстүрлі исламға қарсы әрекеттері уақыт өткен сайын күшейіп барады. Бұның ақыры католиктер мен протестанттар арасындағы текетірес сияқты қарулы қақтығысқа айналу қаупі бар.

Өткен аптада әлеуеметтік желіде Шымкент қаласындағы мешіттердің бірінде намаз оқып тұрған дәстүрлі Ханафи мәзхабын ұстанушы мен  уахаби ағымы өкілінің арасындағы төбелес туралы видео таралды. Бір қатарда намазға тұрғандардың біразы қолдарын кіндіктерінің астына байлап бастарын төмен салып тұрса, бірнеше адам қолдарын кеуделеріне айқастыра ұстап, аяқтарының арасын ашып талтайып тұр. Бұлардың тұрысынан сәләфиттер екенін анық аңғаруға болады. Сол сәләфиттердің намаз оқып тұрып «Әмин» деп айқайлаған сөзін естіп шыдамаған Ханафи мәзхабының өкілі жас жігіт әлгіні желкесінен алып итеріп қалғанда ол ұшып түсті. Құлаған адамды әлгі жігіт ұрып-соға бастады. Бұны көргендер намаздарын қоя сала оларды арашалауға ұмтылды.

Прочитать остальную часть записи »

Журналист. Ақын. Аудармашы

Ұзақ жылдар «Арқа ажары» газетінде қызмет істеп, газеттің үлкен жүгін көтеріскен қарымды қаламгер Амангелді Жұмабектің фәни дүниеден озғанына да бір жылдың жүзі болыпты.  Әріптестері «Арқа ажарының» сары өгізі» деп әзілдеп атайтын Аужекеңнің  газеттегі орны ерекше еді. Ол ұзақ жылдар газеттің ең ауыр және жетекші бөлімі саналатын экономика бөлімін басқарды және қазақ журналистері үшін ауыр тақырып болып отырған қаржы, экономика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы сияқты салалардың  жілігін шағып, жеріне жеткізе жазатын қарымды журналист болды.

Мен Аужекеңмен 1989 жылдың күзінде танысқан едім. Ол кезде Қима аудандық «Дала таңы» газетінде қызмет істеймін. Аужекең біреулердің жазған шағымы бойынша талдау материал жазу үшін ол кезде «Коммунизм  нұры» аталатын облыстық газеттен іссапарға келген екен. Аудандық газетте істесем де облыстық газетке жиі жазып тұрамын. Мақалаларымды былай қойып, очеркім мен әңгімем де жарияланған.  Аужекең маған «Қалкөз деген сенсің бе? Мен сені жазғаныңа қарап , жасы біразға келген адам ба десем, жап-жас жігітсің ғой» деді таңырқап.

Прочитать остальную часть записи »

Табысқа жетудің  құпиясы – жақсы сөз бен жақсы мінез

Адамның өмірде қандай болмағы – пейіліне байланысты. Ал пейіл дегеніміз не? Ол біздің ойымыз, сөзіміз және іс-әрекетіміз. Жақсы сөз айтып, жақсы нәрселер туралы ойлау, жақсы әрекет жасау – адамның жолын ашып, өмірін жарықтандырады, яғни жақсылыққа бағыттайды. Керісінше, үнемі жаман нәрселер туралы ойлап, ештеңеге көңілі толмай ұдайы айналасындағыларды сынап-мінеп жүретін, ұрыссуға бейім тұратын адамдардың жолы тарылып, түрлі қырсыққа, бақытсыздыққа жиі ұшырап жатады.

Жақсымен дос болсаң, жетерсің мұратқа

Маған бір танысым оқта-текте ұялы телефон арқылы хабарласып тұрады. Алғашында оған жауап беріп, біраз уақытымды бөліп сөйлесіп жүрдім. Қол-аяғы бүтін, дені сау, дұрыс жұмысы, отбасы, баспанасы бар әлгі жігіттің айтатыны үнемі билікті жамандау. «Бәрі жемқор, обып жеп жатыр, ұят та, қанағат та жоқ, шеттерінен ату керек» дейді ол ызаланып. Бір-екі рет айтса ештеңе емес, әр телефон шалған сайын үнемі биліктің ит терісін басына қаптап жамандайды да жатады.

Прочитать остальную часть записи »

Дәстүрлі діндер неге сүйенеді және түпкі мақсат неде?

Ойдан шығарылған діни ағымдардан бөлек Жаратқаннан бастау алған дәстүрлі діндердің бәрінің түп негізі және мән-мақсаты бір. Ол – адамдарды күнәдан арылтуға жағдай жасау, олардың Аллаға деген үміті мен сенімдерін, сүйіспеншілігін арттыру және екі дүниенің де игілігіне кенеліп, бақытқа бөленулеріне мүмкіндік ашу. Өкініштісі сол, бүгінде әлем халықтары ұстанатын бес дәстүрлі діннің бесеуі де осындай талап биігінен көріне алмай отыр.

Үш сатылы ақиқат

Әлем халықтары ұстанып отырған негізгі бес дәстүрлі дін бар, олар: иудейизм, ислам, христиан, буддизм және индуизм. Өкінішке орай, бүгінде материалист филосовфтарды былай қойғанда, діни пәлсапамен айналысатын жандар да соңғы екі дінді, әсіресе индуизмді дін деп санамайды. Ал, егер шындыққа тура қарайтын болсақ, индуизмді 800 миллиондай халық ұстанып отыр. Егер ол теріс жол болса, сонша халықтың ғасырлар бойы ақиқаттан адасып, теріс жолда жүргені ме? Блогымызда дәстүрлі діндерге жеке-жеке тоқталып, оларға терең сипаттама беретін арнайы мақалалар жазу жоспарымызда болғандықтан, бұл мәселені осы арадан тоқтата тұрайық.

Прочитать остальную часть записи »

Су тасқыны әнші жұлдыздардың халықтан қаншалықты алыстап кеткендігін көрсетті

Фонограммамен ән салып, халықтың арқасында әбден байыған әнші жұлдыздардың   өздері сияқты байшыгештермен және билік өкілдерімен ғана араласып, қарапайым халықтан іргелерін аулақ салып алғаны қашан.  Қайрат Нұртас әкесінің туған күніне бағасы 200 мың доллар тұратын  шетелдік автокөлік сыйлады, Төреғали Төрәлі қарындасының үйлену тойына қымбат автокөлік тарту етті деген сияқты жұлдыздардың  асып-тасыған байлығын барша әлемге жариялап жарнамалап жататын әлеуметтік желілердегі ақпараттарды оқи-оқи халықтың  ондай жұлдыздардан көңілі  қалып барады.  Еліміздің біраз өңірлерінің тұрғындары үшін үлкен ауыртпалық алып келген көктемгі су тасқыны әнші жұлдыздардың  халыққа деген пейілдерін тағы да бір ашып көрсетіп берді.

Елді мекендерді басқан қызыл су әп-сәтте адамдарды баспаналары мен жиған-терген мүліктерінен айырып, қиын жағдайға ұшыратты. Осындай қиын-қыстау сәтте қарапайым халыққа жанашырлық танытып, көмек қолын созған сол қарапайым халықтың өзі болды. Жер-жерден қайрымдылық көмек жиналып, апат болған аймақтардың тұрғындарына жөнелтіліп жатты. Көрші қырғыз абуырлардан да көп көмек келді. Тіпті,  Қарақалпақстаннан біраз жас жігіттер келіп, қауіпті аймақта бөгет тұрғызуға қол ұштарын берді.

Прочитать остальную часть записи »
Жарнама
Жарнама
Яндекс.Метрика