АҚИҚАТ

Мәскеудегі «Крокус сити» концерт залындағы терактіден қаза тапқандардың саны 143-ке жетіпті. Жарақат алғандар саны 200-ден асады. Мұндай концертке зейнеткер қариялар бармайтыны белгілі. Өрімдей жас қыз-жігіттердің қыршынынан қиылуы үлкен трагедия. Терактіні жасаған кім деген мәселе төңірегінде интернетте әртүрлі алыпқашты пікірлер айтылуда. Дегенмен, аталмыш терактіні біз жасадық деп ИГИЛ экстремистік ұйымының мойнына алуы  айтылып жатқан әртүрлі пікірлерге тосқауыл қойғандай.

2003 жылы Иракта пайда болып, кейін Сирияда, басқа да бірқатар елдерде соғыс әрекеттерін жүргізген өздерін ислам мемлекеті атаған ИГИЛ ұйымы қазір көп жерінен айрылып, қуаты әлсірегенімен, түрлі лаңкестік әрекеттер жасауға қауқары бар. Сондықтан, алғашында терактіні Украина ұйымдастырды деген бағытты ұстанған ресейлік ақпарат құралдары ИГИЛ ұйымының Телеграм каналында жариялаған ақпаратынан кейін біршама тыйылғандай болды. Осы терактіні жасады деген күдікпен қолға түскен 4 Тәжікстан азаматы қаншалықты кінәлі екендігін тергеу барысы анықтай жатар, ең бастысы бұл сойқанның сыртында ИГИЛ сияқты экстремистік ұйым тұрғаны қазір айдан анық болып отыр.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлем тарихындағы ең қанды соғыс Еуропаның қақ ортасында қайнап жүріп жатыр. Екі жақтың өлідей, жаралыдай шығыны жарты млн. асып түсіп отыр. Украинаның Мариуполь, Волноваха, Бахмут, Северодонецк, Авдеевка сияқты қалалары жермен -жексен болса, ондаған ауылдары да қираған үйінділерге айналды. 14 млн. адам босқын болып кетті.

     Қазақстан осы соғыста Ресеймен ОДКБ әскери блогында бола тұра өзін бейтарап ел ретінде жариялаған. Соғыстың қазіргі кезеңінде бұл соғыс екі жақтың соғысы шеңберінен асып кету қаупі жоғары болып отыр. Франция Украинаға әскер кіргіземіз десе, НАТО мен АҚШ әскерінің Польшада аса ірі әскери ойын өткізуі, Финляндия мен Швеция да осы ойынға қатысуы бұл жердегі әскери -саяси жағдайдың әлдеқайда күрделі сипат алып бара жатқанын көрсетеді. Конгресстегі изоляционистік Трамптың республикашылдарымен күресуден шаршаған Байден — кәрі Еуропаның істеріне тура араласуға талпынып жатыр. АҚШ пен Францияда ықпалды диаспорасы бар армяндар ОДКБ — дан шығып кетті . Беларусь Ресейдің қолжаулығына айналғалы қашан. Осы елден кейінгі суверинитеті жартыланып қалған Қазақстан жағдайы «шаткий» болып, шатқаяқтап тұр. Біздегі де билік табиғаты Ресеймен бір болып тұрған жағдайда қазіргі шалажансар » нейтралитетін» сақтап қала ала ма, жоқ па?…

Өткен күзде әлеуметтік желілерде Қазақстан Республикасының Білім министрі Ғани Бейсембаевтың мектепте хиджаб киюге рұқсат етіледі деген мазмұндағы мәлімдемесіне орай жұртшылық тарапынан айтылған наразылық пікірлері көп жазылды. Министрдің журналистке берген жауабында «Зайырлы мемлекетте өмір сүргендіктен, зайырлы мемлекеттік заңдарына бағынуымыз керек» деген сөзінен бұл мәселеге биліктің нақты ұстанымы анық сезілгенімен, соңғы жылдарда әсіредіндарлар тарапынан жиі көтеріліп жүрген бұл жайға соңғы нүкте қойылды деп айтуға болмайды.

Қазіргі күні елімізлде 3 мыңнан астам мешіт бар екен, ал сол мешіттерге барып, бес уақыт намаздарын қаза жібермей оқитын намазхандар саны 3 млн-нан асып жығылады. Кеңес заманында саусақпен санарлықтай ғана мешіттің болғанын, мұсылманның бес парызын жастары келген кемпір-шалдардың ғана орындайтынын еске алсақ, тәуелсіз елімізде ислам дінінің қаншалықты терең тамыр жайғанын бағамдауға болады.  Кеңес заманындағы «дін – апиын» деген атеистік түсініктен бас тартып, ислам діні адамдардың бойында имандылық ұялатып, ізгі қасиеттерді орнықтырады деп қанша айтып, жазсақ та, соңғы уақыттағы әлемнің әр аймақтарындағы дінге, оның ішінде ислам дініне қатысты болып жатқан түрлі жағымсыз оқиғалар көңілге күдік пен қорқыныш ұялатады.

Әлеуметтік желіде 15 жастағы кәмелетке толмаған оқушы қызды үш күн бойы бірнеше ер адамның зорлағаны туралы ақпарат таралды. Оқушы қызға қырындап жүрген 19 жастағы бозбала қала маңындағы ауылда тұратын қызды алдап қалаға алып барып, пәтерде зорлайды. Өзі зорлаған аздай, сосын оны үш танысына беріп кетеді. Үш еркек үш күн бойы кәмелетке толмаған қызға ойларына келгенді жасайды. Қыздың анасының айтуынша, психикалық қатты соққы алған қызы біресе күледі, біресе жылайды дейді.

Ресми мәліметтерге сай, соңғы үш жылды  кәмелетке толмағандарға қатысты зорлық-зомбылық жасаған 1868 адам қылмыстық жауапкершілікке тартылған. Үш жылдың ішінде соншама бала арсыздардың зорлығына ұшырап, тән жарақатын ғана емес, барша өмірін өксітетін жан жарақатын да алған. Бұл құқық органдарына белгілі болып, зорлықшылардың заң бойынша жауапқа тартылған фактілері. Ал айтуға қорқып, іштей тынып үнсіз қалған зорлыққа ұшыраған балалардың  санын ешкім дәл басып айта алмайды. Бізге белгілісі, жыл өткен сайын балаларға қатысты зорлық қатары көбейіп барады және жәй зомбылық жасап қоймай, ұрып-соғып азаптау, арсыздықтар жасау, тіпті куә қалдырмау үшін өлтіріп тастаау жағдайлары да жиі бой көрсетеді.

Әлеуметтік желілерде  «Северный казах» деген лақап атпен өзін Көкшетау қаласының тұрғыны, есімім Аслан деп атаған сақалды жігіттің бейнеролигі таралып, ол жұртшылық тарапынан үлкен пікір туғызды. Қазақстанда орыс тілділер мен орыс ұлтының өкілдері қысым көріп жатыр, ұлтшылдық күшейіп барады деп байбалам салған сақалды азаматтың ашу-ызаға толы сөздері  қазақ тілі жанашырларының ғана емес, орыс тілді отандастарымыздың да шамына тигендігі олар жазған пікірлерден анық байқалды.

Сақалды жігіт орыс тілінің жылдан жылға қысымға ұшырап, шетқақпай болып отырғандығын ашына айтып, орыс тілінен айрылу қазақтар үшін үлкен бақытсыздық болады деді және ол  жер-су, елді мекен, көше атауларын қазақыландыруға үзілді-кесілді қарсылығын білдіріп, бұлай жасаудың  тарихқа қиянат екендігін айтты.

Қазақстанға, қазақ тіліне соңғы кезде ресейліктер тарапынан тиісудің жиілеп бара жатқандығын және еш негізсіз «тисе терекке, тимесе бұтаққа» дегендей орынсыз ғайбаттап жататындардың  әрекеттеріне ренжіп жүргендер, енді өз ішімізден шыққан және ұлты қазақ азаматтың мынадай сөздерін естігенде қатты күйінгенін атап өткен артық болмас. «Северный казах» атанған сақалдыға жауап берген видеолар мен жазбалар қаптап кетті.

Отаршылдардың бодандағы халықты ұстаудың ежелден қалыптасқан  «бөліп ал да, билей бер» тәсілін әлемдегі бүгінгі таңдағы жалғыз отаршыл ел Ресей әлі күнге дейін қолданып келеді. Ресейдің осындай саясатының салдарынан қазақ елі тәуелсіздігін алғанына отыз жылдан астам уақыт өтсе де, бүгінгі күнге дейін біртұтас қоғам орната алмай отыр. Кеңес заманында қалыптасқан орыстілділер мен қазақтілділер болып бөлінген қоғам соңғы кезде әсіредіндарлар ұстанатын ұлттық болмысқа қарсы бағытталған арабтық бағытпен толықты. Мемлекеттің іргесі берік болуы үшін қоғам біртұтас болуы тиіс. Ал қоғамды біріктіретін құдыретті күш – ол тіл. Егер қазақ елінің барша азаматтары бір тілде – қазақ тілінде сөйлесе, онда  мүддесі мен мақсаты бір біртұтас қоғам орнығар еді. Дегенмен, қазақтың басының қосылуына іргелес ресей жол бермей, барынша кедергісін жасап бағуда.

Өткен аптада ресейлік журналист ұлты грузин Тина Канделаки деген Қазақстанда орыс тілі шетқақпай болып, орыс ұлтының өкілдері қуғын көріп жатыр деген мазмұнда мақала жариялады. Оны ресейліктердің басым көпшілігі қолдап, қазақ еліне қарай жұдырық түйісті. Бұндай арандатушы мақалалар бірінші рет жазылып отырылмаса да, көрші елдің саясаткерлері мен журналистерінің тарапынан үнемі осындай арандатулардың жасалуы халықтың да әбден зықысын алып бітірді. Канделакиге жауап бергендердің әлеуметтік желілерде өте көп болуы да соны аңғартса керек.

Ресейлік журналистер мен саясаткерлер тарапынан оқта-текте қазақ еліндегі орыстардың құқығы аяқ асты болып жатқаны, Қазақстанның солтүстік облыстарының ресейдікі екендігі жайында даулы мәлімдемелер жасалып жатады. Бұндайды ести-ести құлағымыз үйреніп кеткен сияқты. Десе де, біздің кейбір ұлтжанды белсенділеріміз ара-тұра сондай арандатушыларға қарсы пікірін айтып, жауап беріп жататыны бар. Бірақ  есірген ресейлік ұлтшылдарға қарапайым белсенділердің сөзі шыбын шаққандай да әсер етпейді. Ал ресми билік ондай арандатуларды естісе де, естімегенсіп, бейтарап қалады.

Өткен аптада да сондай бір ресейлік журналист Тина Канделаки деген біреу Қазақстандағы  орыстардың құқы аяқ асты болып жатқандығы, орыс тілін қудалау әрекеттері белең алып кеткендігі, бір сөзбен айтқанда қазақ ұлтшылдығы жайында әңгіме көтеріп, әлеуметтік желіде жариялады. Оның бұл арандатуына бірлі-жарым белсенділер жауап қатқан болды. Әдеттегідей билік ресейлік журналистің қазақ халқына қарсы айтылған бұл пікірін естімегенсіп, сырт қалды.