АҚИҚАТ

«Дүние жалған» деген сөздің астарында  ащы ақиқат бар. Бірақ та, сол ақиқатты жұрттың көпшілігі онша елеп, ескере қоймайды. Мына дүниеде нендей дәрежеге, игілікке қол жеткізбейік, бәрі де өткінші, жалған екендігін жүрегімен терең сезіну арқылы ғана адам өмірдегі ең үлкен қателік – АДАСУДАН аман болады.

Адасқанның алды жөн, арты соқпақ

Адасқан адамның ақыл-естен айрылатыны сонша, ол дұрыс жолмен жүріп барамын деп алған бетінен қасарысып ешқашан қайтпайды. Өмірдің жалғандығын түйсінбейтін пенделер де сол адасқан адам сияқты теріс бағытпен жүргендігін түйсінбей, бақытқа бастар жолға түстім деген жаңсақ ұғыммен бар өмірін өткізеді.

Күн сайын біздің бір таныстарымыз немесе туыстарымыз, болмаса ауылдастарымыз, тіпті болмаса халыққа танымал тұлғалар – әйтеуір біреулер өмірден өтіп жатады. Бірақ соның бәрін көріп, естіп жүрген пенделердің ешқайсы ажалдың ертең өзіне де келетінін қаперге алмайды. Ажалды былай қойып, отбасының ойранын шығарған ажырасушылық, зина жасау арқылы ұшырап жататын түрлі қолайсыздықтар, қылмыс жасау арқылы келетін жауапкершіліктер – осылардың бәрін көре жүре адамдар сондай қадамдардан бас тарта аламйды.

Ақпарат ғасыры атанған қазіргі заманда өмір кешіп жатқан адамдардың бақыт туралы түсінігінің соншалықты жұтаңдығын мынадаған көруге болады. Яндекс сервисінен «бақыт» деген сөзді бір айда қанша адам іздеу терезесі арқылы іздегенін қарадым. 4700-ден астам адам осы сөзді іздеген екен. Бұған қарап қазіргі пенделер бақытты болуды аңсайды екен-ау, деп ойлауға болар еді. Дегенмен, аталмыш сөзді іздеушілер «бақыт» деген түсінікті емес, сол аттас әншілердің әндерін іздеген болып шықты. Яғни, қазіргі адамдарды «бақыт» деген ұғым оншалықты қызықтырмайтын сияқты.

Сіз өзіңізді бақыттымын деп санайсыз ба?

Егер кез-келген адамға осындай сауалды қойса, олардың 90 пайыздан астамы өздерін бақыттымын деп санайтынын естіп, білуге болар еді. Соған қарап қазіргі пенделердің бәрі бақыттан бастары айналып жүр екен-ау деп сенуге болатындай. Бірақ, іс жүзіне келгенде әлгі өздерін бақыттымыз деп санайтындардың өмірде үнемі қабақтарынан қар жауып жүретінін, өте сирек күлетінін қай қайсымыз да көріп жүреміз.

Қазіргі күні Қазақстанда ғаламторды пайдаланушылар саны 10 миллионға жетіп жығылады екен. Интернеттің смартфондар мен планшетке орнатылуы оны қолжетімді етіп, жаппай қолдануға жағдай жасап берді. Ғаламтордан барлық қалаған ақпаратыңды алып, кино көруге, музыка тыңдауға, ұнаған нәрсені жүктеп алуға болады. Адамдардың алдынан ақпарат әлеміне кең мүмкіншілік ашқан осы ғасыр жаңалығына үлкен көлеңкесін түсіретін бір жай бар, ол – интернет арқылы таралатын компьютерлік вирус.

Адамдар ойлап тапқан «ғасыр дерті»

Өмірімізге компьютер алғаш ене бастаған 90-шы жылдарда компьютерлік вирус дегенге жағамызды ұстап таңғала қараушы едік. Темір мен пласмассадан жасалған зат ауыра ма екен деп қайран қалатынбыз. Сөйтсек, зат та ауырады екен және ол аурудың ауыры мен жеңілі, тіпті жазылмайтын, компьютердің жанын жаһаннамға жіберетін сойқандары де болатын көрінеді.

Мына дүниеде біз қандай байлыққа, атақ-даңқ пен игілікке қол жеткізбейік, күндердің күнінде бәрінен жұрдай болып айрыламыз. Бұл – ақиқат. Өкінішке орай, адамдардың 99 пайызы осы ақиқатты білмейді және білгілері келмейді. Біраз жыл бұрын Австрияның түрмесінде ҚР Президентінің бұрынғы күйеубаласы, бұрынғы ҰҚК бастығының орынбасары, генерал, миллионер Рахат Әлиев өмірден өтті. Ауырып, болмаса басқа бақытсыз жағдайдан өлсе ештеңе емес, өзіне өзі қол салған деседі. Ғаламторда осылай жазды.

Тойымды білмейтін ашкөздік.

Генерал формасын киіп, үлкен қызмет тұтқасын ұстаған, үлкен адамның туысы, бай-олигарх Рахат Әлиевке кезінде көп адамдар қызыға және қызғана қарағаны белгілі. Олардың бәрі «шіркін, біз де осындай болсақ» деп іштей күрсіне армандайтын. Міне, сондай «бақыттың ең биік шыңына» көтерілген адамның абақтыға қамалып, ақырсында өзін өзі өлтіруі – фәни жалғанның барлық игіліктерінің жалған, уақытша екендігін көзге шұқығандай тағы бір дәлелдеп берді.

Өткен аптада әлеуметтік желілерде Қазақстан Республикасының Білім министрі Ғани Бейсембаевтың мектепте хиджаб киюге рұқсат етіледі деген мазмұндағы мәлімдемесіне орай жұртшылық тарапынан айтылған наразылық пікірлері көп жазылды. Министрдің журналистке берген жауабында «Зайырлы мемлекетте өмір сүргендіктен, зайырлы мемлекеттік заңдарына бағынуымыз керек» деген сөзінен бұл мәселеге биліктің нақты ұстанымы анық сезілгенімен, соңғы жылдарда әсіредіндарлар тарапынан жиі көтеріліп жүрген бұл жайға соңғы нүкте қойылды деп айтуға болмайды.

Қазіргі күні елімізлде 3 мыңнан астам мешіт бар екен, ал сол мешіттерге барып, бес уақыт намаздарын қаза жібермей оқитын намазхандар саны 3 млн-нан асып жығылады. Кеңес заманында саусақпен санарлықтай ғана мешіттің болғанын, мұсылманның бес парызын жастары келген кемпір-шалдардың ғана орындайтынын еске алсақ, тәуелсіз елімізде ислам дінінің қаншалықты терең тамыр жайғанын бағамдауға болады.  Кеңес заманындағы «дін – апиын» деген атеистік түсініктен бас тартып, ислам діні адамдардың бойында имандылық ұялатып, ізгі қасиеттерді орнықтырады деп қанша айтып, жазсақ та, соңғы уақыттағы әлемнің әр аймақтарындағы дінге, оның ішінде ислам дініне қатысты болып жатқан түрлі жағымсыз оқиғалар көңілге күдік пен қорқыныш ұялатады.

Ақиқатты білу арқылы адам нендей игілік табады? Ең алдымен сіз өзіңізге шынайы бақыт және игілік әкелетін дұрыс жолды таңдайтын боласыз. Дұрыс жолға түскен адамның жетер жеріне жететіні анық. Ал ақиқатты білмеген жан теріс жолға түсіп, әу бастан адасады, сөйтіп игілікке де, бақытқа да ешқашан жете алмайды. Ақиқат дегеніміз не? Ол жан мен тән туралы толымды білім және түсінік.

Өткінші тәнге байлану опық жегізеді

Адамның ең үлкен қателігі – өзін тәнмін деп санап, соған орай тіршілік ететіндігі. Адамның бар бақытсыздығы мен өмірде тататын азабы мен тауқыметінің бірден-бір қайнар көзі – осы қате түсінікте жатыр. Неге дейсіз бе? Оған көзіңізді жеткізу онша қиын емес.

Тәнге не қажет? Тән белгілі бір температурада өмір сүруді қалайды, оған киім, тамақ, ұйқы қажет. Осыны қамтамасыз ету үшін сізге үй, азық-түлік, жататын жайлы төсек пен сәнді жиһаз керек. Оның бәрін алу үшін жұмыс істеп, ақша табуға тиіс боласыз.

Біз қандай қоғамда өмір кешіп жатырмыз және бұны білу бізге не береді? Теңізде келе жатқан кемеші өзінің қай ендікте, қай бойлықта екендігін дәл анықтау арқылы баратын бағыты мен оның қашықтығын білетін болады. Сол сияқты бізге де өзіміз өмір сүріп отырған қоғам мен заманның қандай екендігін дәл анықтап алу болашақ бағдарымызды айқындауға көмектеседі.

Күнәкарлар қоғамы.

Адамзат білімінің шыңы саналатын веда ілімінде ұдайы қайталанып келіп отыратын жылдың төрт мезгілі сияқты төрт дәуір, яғни заман туралы айтылған. Олар: сатья юга (алтын ғасыр), трета юга (күміс ғасыр), двапара юга (қола ғасыр) және кали юга (темір ғасыр) деп аталады.

Алтын ғасырда адамдар иманды болып, әділдік үстемдік құрмақ. Күміс ғасырында адамдардың 25 пайызы теріс жолға түседі, ал қола ғасырында 50, темір ғасырында 75 пайызы және онан да көбі күнәлі жолды таңдайды. Біз қазір күнәкарлық жайлаған темір ғасырында өмір кешіп жатырмыз. Бұл дәуір 432 мың жылға созылса, оның басталғанына 5 мың жылдан астам уақыт өтті. Яғни, әлі 427 мың жылдай уақыт бар.

Кали юга, яғни темір ғасырында адамдар азғындыққа салынып, дінсіздік, әділетсіздік белең алады. Адамдардың азғындауы уақыт өткен сайын күшейе түспек. Бұның бәрін біз өз көзімізбен көріп, куәсі болып отырмыз.

Көп адамдар қиындықтан қорқады. Олар өмір жолым тақтайдай тегіс, жеңіл болса, ойлаған арман-мақсаттарымның бәрі жедел және оңай орындалса деп тілейді. Шындығында жеңіл жолмен келген игіліктің берекесі болмайды және қиындық адамды шыңдап, өмірге бейімделуге көмегін тигізеді. Яғни, қиындық жауымыз емес, керісінше досымыз.

Ас жесең, бал же

Ертеде бір бай кісі өмір сүріпті. Ол қайтыс боларында жалғыз ұлын шақырып алып, мынадай өсиет айтады: «қала сайын үй сал, жұма сайын қатын ал, ас жесең, бал же». Баласы әкесін жерлеп, одан қалған мол дүниеге ие болады.

Ол әкесінің өсиетін айнытпай орындайды. Қала сайын үй салады, жұма сайын үйленеді және не ішіп-жесе де бал араластырып тамақтанады. Содан көп ұзамай мол дәулет сарқылып,  кедейленеді. Бар байлығынан айрылып, қатты жүдеген әлгі жігіт бірде көшеде мұңайып отырады.

Сол кезде оның жанына келіп отырған бір қария «аяқ-қолың бүтін, денің сау жап-жас жігітсің, неге осынша мұңаясың» деп сұрайды. Сонда ол басынан кешкен жайын баяндап береді. Мұны естіген қария «Әттеген-ай, балам, әкеңнің айтқан сөзінің мәнін ұқпаған екенсің. Әкең өте ақылды адам екен. Оның қала сайын үй сал дегені, әр қалада таныстарың болсын, сонда өрісің кеңиді, жұма сайын қатын ал дегені әйеліңмен жұмасына бір рет жүздес, сонда денсаулығың жақсарып, ұрпағың көбейеді, ал ас жесең бал же дегені, еңбек етіп тапқан мал балдай тәтті және берекелі болады дегені екен» -депті.

Жеңіл жолмен жеткен байлық — қадірсіз.

Жасыратын не бар, КСРО құлап, нарыққа көшкеннен кейін жекешелендіру саясаты арқылы қолдарында билігі бар адамдар оңай жолмен мол байлыққа кенелді. Олардың өздері де, балалары да бүгінде байлыққа ие болып отырса да, шын мәнінде соның қадір-қасиетін білмейді.

«Жалқаулық деген жақсы екен, жатып ішер ас болса» деген мақал бар. Әрине, жатып ішер ас тек өте бай-бақуатты адамда ғана болатыны белгілі. Бірақ та, бұрынғы замандағыдай бүгінде байлық негізінен ата-бабадан мұра болып қалмайды, оған көп адамдар өз еңбегімен, ақыл-ой, қабылетімен жетулеріне тура келеді. Ал ондай жағдайға жету үшін жалқаулыққа бой алдырмай, керісінше тер төгіп еңбектену қажет болатыны белгілі.

Адамның бір дұшпаны – жалқаулық.

Алға басқан қадамды кері кетіретін адамның бойындағы ең жаман қасиеттердің бірі – жалқаулық. Бұндай қасиетті бойына дарытқан пенде өзіне де, жақын туыс-таныстарына да, өзі өмір сүретін қоғамға да еш пайда әкелмей, уақытын текке өткезеді. Ондай адам тұрмысын түзеп, бақуатты бола алмайтыны өз алдына, қызметте де, білім алып, интеллектуалдық жағынан өсуде, рухани дамуда да еш ілгері баспай, құрдымға құлайды. Яғни, бұндай пендеге екі дүниеде де бақыт жоқ.

Егер шындыққа тура қарайтын болсақ, жалқаулық деген қасиет адамдардың көбінде, тіпті бәрінде бар. Дегенмен, біреулер сол жалқаулықты аз да болса тізгіндеп, пайдалы жұмыс атқаруға ерік-жігерін жұмылдыра алады да, екіншілері, жалқаулыққа бой алдырып, ерік-жігерден түгел айрылады, сөйтьіп, құрдымға құлайды.

Адам жалқаулықтың қақпанына қалай түседі?

«Еріншектің ертеңі бітпес» деген сөз бар қазақта. Жалқаулықтың адамды алдап, қақпанына түсіретін түрлі амал-тәсілдері бар. Соның бірі – бүгін істейтін шаруаны үнемі кейінге қалдыру. Жалқаулық айтады: «әлі жассың, бар өмірің алдыңда, бүгін демал, рахаттан, бұл шаруаны кейін істейсің, үлгіресің».

«Ақпаратты билеген әлемді билейді» деген сөздің ақиқаттығын дәлелдейтін жайларды өмір үнемі алдымызға тартып отырады. Ғылым мен білімнің барлық саласы шарықтап дамығанына қарамастан, өзіміз өмір кешіп отырған 21-ші ғасырды «ақпарат ғасыры» деп атауымыздың да өзіндік үлкен мәні бар. Өйткені, ақпараттың адам санасына әсерінің күштілігін қазіргі ең қуатты қару – ядролық қарудың күшімен салыстыруға болар еді.

Халықтың 70 пайызы соғысты қолдайды

Ресейдің Украина жеріне басып кіріп, қанды соғыс болып жатқанына да біршама күндер өтті. Осы қысқа мерзімнің ішінде мыңдаған адамның өмірін жалмаған қанды соғыс украйналықтарға айтып жеткізгісіз орасан зор материалдық шығындар да әкелді. Ресейлік ұшақтардан тасталған бомбалар мен алыстан ататын қанатты ракеталардың соққысы салдарынан елдің астанасы Киевтен бастап, ірілі-ұсақты қалалары түгел зардап шегуде. Қираған ғимараттардың қатарында көп пәтерлі тұрғын үйлер де аз емес.