АҚИҚАТ

Жасытарыны жоқ, адамдардың көбі ақша туралы көп ойлайды. Шіркін менде сонша ақша болса, мынау ісім оңғарылып, сонша ақша тапсам деген сияқты арман, жоспар түріндегі ойлар үнемі санамызға маза таптырмайтыны рас. Ақша туралы ойлаудың қаншалықты залалы бар? Шындығында оның денсаулығымызға айтарлықтай залалы болады екен.

Ақшаның арбауында.

Адамдардың көбі еңбек ете жүріп, өз еңбегінің нәтижесі өзгелерге қаншалықты игілік әкелетінін емес, сол жұмысына қанша ақша алатындығы туралы ойлайды. Неғұрлым көбірек алсам, соғұрлым жақсы болар еді деп армандаудың астарында өзімшілдік пиғылдың жататыны анық.
Ақшам көп болса, көбірек рахатқа батып, бақытты тірлік кешер едім деп ойлайтындар бар.

Шыныдғында бақыт ақшаның көп-аздығына байланысты емес. «Қайғысыз қара суға да семіреді» дейді халық нақылы. Керісінше, ақшаның көптігі адамдарға көптеген ауыртпалықтар мен бақытсыздықтар әкеліп жатады. Ол аз десеңіз, үнемі ақша туралы ойлау адамның (далее…)

1990 жылы Алматыға Владимир Котляров деген кісі келді. Мәскеуде тұратын ол салауатты өмір салтын ұстану арқылы денсаулығын нығайтып, салауаттылықты насихаттаумен танымал болған. Сол тұста бүгінгі «Жас алаш», бұрынғы «Лениншіл жас» газеті ол туралы «87-дегі жігіт» деген көлемді мақала берді.

Мәскеуде аймақтық басылымдардың бірінде журналист болып қызмет еткен Котляров 60 жасында зейнеткерлікке шығады. Бірақ оның зейнет демалысын пайдаланып, тыныш тірлік кешуіне мүмкіндік болмайды. Сол тұстағы басқа да замандастары сияқты темекі тартып, арақ ішуді әдекте айналдырған ол әредік мазалап қоятын аурулардан көп азап шегетін.

Ал зейнеткерлікке шыққан соң ауру меңдеп, төсек тартып жатып қалады. Содан дәрігерге көрінгенде олар «жарты жыл ғана ғұмырың қалды» деген жаншошырлық диагноз қояды. «Батырға да жан керек» демекші, мынаны естігенде 60-қа енді келген зейнеткердің бойын үрей билейді. Ол кезде атейстік тәрбиені санаға берік сіңірген совет адамдарының о дүние дегенге сенбейтіні белгілі.

Ұзақ жасаудың амалы — шынығу

Тірлікті қимай қиналған Котляров содан аурудан айығудың жолдарын іздеуге көшеді. Оның қолына орыстың атақты қолбасшысы Суворовтың өмірі жайлы жазылған кітап түседі. 80-нен асқан қарт қолбасшы сарбаздармен бірге далада түнеп, ақ қар, көк мұзда, жаздың аптап (далее…)

«Қарамаса әйел, бақпаса мал кетеді» деген сөз бар қазақта. Сол сияқты денсаулықты да күтіп, тәннің саулығына көңіл бөліп жүрмесе, ауру-сырқау белең алып, денеңді дерт жайлап алуы оп-оңай. Тіпті, темірден жасалған машинаны да күтіп ұстамаса, тез тозып сынып, істен шығатыны белгілі.
Өкінішітісі сол, адамдардың басым көпшілігі денсаулықтарын тек ауырған кезде ғана еске алып жатады. Ондайлардың денсаулықтарын сақтау үшін жасайтын жалғыз тәсілі – емханаға барып, дәрігер жазып берген бағасы удай қымбат дәрі-дәрмекті сатып алып ішу ғана.

Ауырып ем іздегенше, ауырмаудың жолын ізде

«Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген сөз бар. Ауырмаудың жалғыз амалы – салауатты өмір салтын ұстанып, тамақтану мен демалу тәртібін сақтау екендігі даусыз шындық. Ауруханада емделіп, дертінен құлан-таза айығып жатқан адамдарды көрдіңіз бе? Жоқ. Бүгінгі (далее…)

Адам ағзаларының бәрінің де өз орны және маңызы бар. Аса маңызды адам ағзаларының бірі – бауыр. Бауырдың атқаратын қызметі сан алуан. Ең басты қызметінің бірі ретінде шырыш бөлу қабілетін айтуға болады. Бауыр тәулігіне 600 мг. шырыш бөледі екен. Ол өз кезегінде ас қорытуды жеңілдетеді. Шырыш құрамындағы тұз бен қышқыл тамақ арқылы асқазанға түскен майды ұсақ көбіктерге айналдырып, жеңіл қорытылуына жағдай жасайды. Сондай-ақ, тәнімізге қажетті барлық витаминдер түгелдей бауыр арқылы өтіп, бойымызға сіңеді. Одан қалды, бауыр тамақ арқылы енген түрлі улы заттарды залалсыздандырады.

Бауырдың жауы — гепатит

Бауырдың қызметі мұнымен шектелмейді. Онда минутына 20 миллион түрлі химиялық реакциялардың жүзеге асып отыратындығы, бауырдың адам ағзасы үшін қаншалықты маңызды екендігін айғақтайды.

Тәніміз үшін осыншалықты маңызды рөл атқаратын бауырдың ауруы бізге қаншалықты (далее…)

Сонымен сіз жаңа өмірді бастап, бойыңыздағы ауру-сырқаудан арылып, ағзаларыңыздың дертке қарсы тұру қуатын оятатын бес апталық жаттығуларды жасауға ниет еттіңіз. Онда тәуекел етіп, жаттығуларға кірісіңіз. Біз алғашқы мақаламызда бірінші аптада жасайтын жаттығуды назарларыңызға ұсынған едік.
Жаттығуларды үзбей жасау арқылы ғана нақты нәтижеге жетуге болатынын ұмытпаңыз. Бірінші апта ағзаларыңызды дұрыс қимыл-қозғалысқа бейімдеуге арналған.

Қозғалыс клеткаларымызды тірілтуге бағытталуы тиіс.

Ниши жүйесі бойынша қозғалыс – бұл тек қана дене жаттығуы емес, ол ағзаларымыздағы әрбір клетканы қамтитын ерекше жаттығулар. Қозғалыстың бәрі бірдей ағзаларымызға пайдалы бола бермейді. Мәселен, кәсіби спортшыларда дене қозғалысынан кенделік жоқ. Бірақ олардың (далее…)

Бүгінде стресс деп аталатын дерт адамзат үшін ең қатерлі және белең алған аурулардың бірі болып отыр. Оның белең алғандығы сонша, тіпті стресспен ауырмайтын пенде жоқ десе болады. Қазір стресс адамдардың күнделікті табиғи ахуалына айналып бара жатқандай. Осындай жағдайда адамдардың жүйкесін жұқартып, өмір алдымызға қойған кедергілердің алдында қауқарсыз ететін, ар-намысымыздың аяқ асты болып, тапталуына ұшырататын осы қатерлі дерттен толайым құтылу – барша жұрттың арманы екендігі анық.

Стрессті басқару.

Стресс туралы ілімнің негізін салушы Ганс Сельенің айтынша, стресс деген өлген адамдарда ғана болмайтын адамның табиғи ахуалы. Сондықтан да, стресстен қалай құтыламын деп оның жолын қарастырып уақыт өткізудің жөні жоқ. Ең дұрысы, стрессті өмірлік құбылыс ретінде (далее…)

Ғылым қанша қарыштап дамыды десек те, әлі күнге дейін емі жоқ жазылмайтын аурулар көп. Ондай ауруға ұшыраған адам өлім жазасына кесілген қылмыскер сияқты. Яғни, оның ажал тырнағынан құтылуының еш мүмкіндігі жоқ.
Шындығында солай ма? Жоқ. Медицина жазуға дәрменсіз болып отырған аурулардан айығып, ұзақ жылдар өмір кешкен адамдардың таңғажайып істері бұған дәлел.

Қатерлі ісіктің емі – мұздай су құйыну.

Мұздай су құйыну арқылы денсаулығын шыңдау тәсілінің авторы Порфирий Ивановты білмейтін адам жоқ. Бірақ оның не себепті мұздай су құйынуға көшкенін екінің бірі біле қоймайды. Шындығында Порфирий Иванов мұндай әдетке жазылмас дерттен айығамын деген үмітпен көшкен екен.

Жас күнінде жазылмас дерт – қатерлі ісікпен (рак) ауырған оған дәрігерлер жарты жылдық (далее…)

«Денсаулықтың қадірін ауырғанда білерсің» деген сөз бар. Адамдардың басым көпшілігі денсаулықтарын тек ауырған кезде ғана ойлап, денсаулықты сақтаудың бірден бір тәсілі –ауруханаға барып, дәрігердің көмегіне жүгіну деп санайды.
Шындығында денсаулықты сақтаудың қарапайым тәсілдерін қолдану арқылы ауырмауға болатынына назар аударатындар аз. Міне, адамдардың осындай өз денсаулықтарына салдыр-салақ қараулары себепті, жыл өткен сайын елімізде ауруханалар мен емханалардың саны көбейіп барады. Қашан барсаң сол қаптаған ауруханаларда ұзын-сонар кезек күткен ауруларды көресің.

Ауырмаудың қарапайым амалы.

Орыс халқының «под лежащим камнем вода не течет» деген нақылы бар. Яғни, кез-келген игілікке жету үшін ықылас және ұмтылыс, яғни әрекет қажет. Денсаулықты сақтау үшін де белгілі бір іс-әрекеттерді жасау шарт.

Мәселен, ғылымда әлдеқашан дәлелденген уақыт кестесін сақтау арқылы денсаулықты нығайтуға, көптеген аурулардың алдын алуға болатынын ешкім теріске шығармайды. Егер сіз (далее…)

Бүгінде адамдардың, әсіресе әйелдердің басым көпшілігі артық салмақтан қиындық көруде. Артық салмақтан қалай арылу қажеттігі туралы кітаптар мен бейне-дыбыс сабақтар көбейіп кетті. Олардың арасында игі әсерін тигізетіндер де, көз алдау үшін жасалғандары да бар.
Артық салмақ адамның денсаулығына өте залалды. Одан арылудың негізгі жолдарының бірі – дұрыс тамақтана білу. Артық салмақтан арылуға және денсаулықты нығайтуға ашығудың да тигізетін әсері мол.

Асқазан — демалыссыз жұмыс істейтін құрылғы.

Қазақта ежелден келе жатқан бір жаман әдет бар – түнде тамаққа тойып алып жату. Тамақты қазақтар негізінен кешкілік мерзімде жатар орынға ішеді. Оның қандай залалы бар?
Біріншіден, тамақты қорытуға көмектесетін ішкі от элементі күн шығып тұрған кезде, әсіресе күн тас төбеге жеткен түс мерзімінде күшейе түседі дейді аюрведа ілімі. Соған орай, аюрведа бір күнде ішетін тамақтың 50-60 пайызын түсте ішу керек деп тұжырымдайды. Түсте ішкен тамақ күн (далее…)

«Бірінші байлық – денсаулық» дейді қазақ. Сол басты байлық – денсаулықты сақтау әрбір адамның өз қолында екендігін өкінішке орай көпшілігіміз түйсіне бермейміз. 20 жас адамның ең күш-қуаты толысып шарықтаған сәті. Біз ол кезде денсаулық жайын мүлдем қаперімізге алмаймыз.
Өмір осылай бола беретіндей көріп, нәпсіміз қалаған нәрсені жасап жататынымыз жасырын емес. Дәл сол кезеңде қыз-жігіттер арақ ішіп, темекі тартып, сезімнің ырқына емін-еркін берілмек. Мұның бәрі де өз кезегінде денсаулығымызды нашарлатып, бойымыздағы қуатымызды азайтатынын қаперімізге ала қоймаймыз.

Қартаю 35 жастан басталады

Уақыт зымырып тез өтеді. Көзді ашып-жұмғанша орда бұзар 30-дан асқанымызды сезбей қаламыз. Ғалымдардың пікірінше 35 жастан кейін адам ағзалары әлсіреп, күш-қуаты ақырындап кеми бермек. Түрлі ауру-сырқаудың бой көтеретін сәті де сол тұс.

Ал 40-тан асқаннан кейін жастайынан денсаулық жайын ойламаған пенделер түрлі дерттерге шалдығып, енді ауру оның айнымас серігіне айналып алады. 50-ден кейін адам тәні онан сайын (далее…)