АҚИҚАТ

Ертеректе шыққан шет елдік «Ангел и бес» (Періште мен сайтан) деген фильм болды. Сайтан мен періште дін қызметкерін екі жақтап біреуі күнаға азғырса, екіншісі сауапты, иманды әрекеттерге насихаттап тартысады. Осы фильмдегі тартыс әр пенденің басында болып жатады. Дәстүрлі діндердің бәрі де бұны растайды. Ислам дінінде адамның бір иығында періште, екінші иығында сайтан отырып, екеуі екі жақтан азғырады деген түсінік бар.

Рухани және материалдық қуат

Веда ілімінің қайнар көзі саналатын Бһагавад Гитада адамды аралық қуат деп атайды. Олай болатын себебі, адам Жаратқанның екі түрлі қуатының ықпалында болады екен. Біріншісі – рухани қуат, екіншісі – материалдық қуат. Адам өмірінің барлық кезеңінде оның санасына осы екі қуат үнемі ықпалын тигізіп отырады.

Христиандар дүниедегі барлық даналық Інжілде топтастырылған дейді, иудейлер үшін Тәураттан артық даналық жоқ, ислам дінін ұстанушылар Құранды ғана мойындайды және жалғыз қасиетті кітап Құран дейді. Сонда олардың қайссының пікірлері дұрыс? Шындығында Інжіл де, Тәурат пен Құран да әлем, жаратылыс, барша әлемнің Әміршісі Жаратқан туралы толыққанды түсінік бере алмайды. Сонда толыққанды түсінікті біз қайдан аламыз? Ведалық әдебиеттерден. Назарларыңызға бүгінде жойылып кеткен ежелгі тіл саналатын санскрит тілінде жазылған ведалық ілім, оның құрамы мен мазмұны туралы ақпаратты ұсынып отырмыз.

Ертегілерде айтылатын «қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған» алтын ғасыр болған ба? Қазақта «жел болмаса, шөптің басы қимылдамайды» деген нақыл сөз бар. Яғни, бір нәрсе жайлы түсінік бар екен, онда оның өмірде де болғаны. Жалғыз қазақ халқында емес, әлемнің көптеген халықтарының аңыздарында  барша адам молшылықта өмір кешкен қайғы-мұңсыз алтын ғасыр туралы аңыз әңгімелер бар. Мұндай аңыз әңгімелердің аспаннан түсе салмағаны анық.

Алтын ғасыр қашан болған?

Аңыз әңгімелерде айтылатын ерте заманда болған алтын ғасыр туралы бүгінгі ғылым ештеңе айтпайды. Материалистік түсінікке негізделген қазіргі ғылымның пайымында, саналы адамның пайда болғанына жүз мың жылдай ғана уақыт өткен. Маймылдан жаралған адам ақырындап дамып, бүгінгі ғылыми жетістіктерге қол жеткізіп отыр.

Дегенмен де, әлемнің әр түкпірінен қазіргі ғылыми түсінікті теріске шығаратын археологиялық деректер көптеп табылуда. Оны ғылым қанша жасырмақ болғанымен, уақыт өткен сайын, ондайлардың саны көбейіп, жасыру мүмкін болмай барады. Мәселен, ұзындығы 20-30 метрлік алып адамдардың қаңқасы. Алып адамдардың сыртқы кейпі қазіргі адамнан еш аумайды. Миллиондаған жылдар бұрын өмір кешкен сондай алып адамдар туралы не білеміз? Ештеңе де.

Тән емес, жан екендігін толық түйсінген адамның бойында жанға тән үш қасиет бой көрсетеді. Оны санскрит тілінде сат чит ананда деп атайды. Сат – мәңгілік, чит – білімге толы, ананда – жан рахатына кенелген деген ұғымды білдіреді. Яғни, өзінің жан екендігін толық түйсінген адамның бойында мәңгілік, толыққанды білім және жан рахаты сезімі орнығады.

Буддизм дінінің негізін салушы Будда Шакьямунидің «көз арқылы берілген ілім қара халыққа арналған, ал жүрек арқылы берілген ілім таңдаулыларға арналған» (Знание око – для простых людей, знание сердце – для избранных) деген сөзі бар. Қазір жасыратыны жоқ адамдардың 99 пайызы көз, яғни сезім органдары  арқылы білім алады. Біздің мектептен, жоғары оқу орындарынан алып жатқан біліміміз түгелдей көз арқылы, яғни сезім арқылы алынған ілім.

Ал жүрек арқылы алынған білімнің ерекшелігі сол, ол толымды және ақиқат. Осындай тәсілмен білім алудың мысалын ислам дінінің негізін салушы Мұхаммед пайғамбардан табамыз. Ол білімді уахи (видение) түрінде ғарыштан алды. Иса пайғамбар мен Мұса пайғамбардың білімі де сондай уахи түрінде алынған. Қазір әлемнің көптеген елдерінде миллиондаған адам қолданатын рэйки сауықтыру және емдеу тәсілінің негізін салушы жапондық ғұлама Микао Усуи де білімді уахи түрінде алған. Ол санскрит тілінде жазылған ескі жазбаны түсіну үшін 21 күн бойы нәр татпай таудың үңгірінде медитациямен айналысады. 21-ші күні таң алдында көктен түскен жарық сәуледен есінен танып құлаған ол, сәлден кейін есін жиғанда, санскрит әріптерімен жазылған жазба құпиясын ашып, әп-сәтте толыққанды білім алады.

Еңбектеген сәбиден еңкейген қарияға дейін барлық адам бақытты болғысы келеді және бақыт деген түсінік адамға мына өмірді тартымды, қызықты етіп көрсетіп, өмір сүруге ынталандырады. Ал мына фәниде бақыт деген жоқ деген түсінік кез-келген пендеге есуастық болып көрінер еді. Шындығында, адамдардың адасуы дәл осы түсініктен басталады.

Өткіншілік – фәни дүниенің ажырамас табиғаты

Мәңгілік деген түсінік бар екен, онда мәңгіліктің де болғаны ғой. Яғни, мәңгілік дегеніміз – ешқашан өзгермейтін, жойылмайтын, тұрақты қалпын сақтайтын құбылыс. Енді мынаған назар аударыңыз: мына дүниеде ешқашан өзгермейтін, жойылмайтын және өзінің қалпы мен бейнесін мәңгі сақтайтын зат бар ма? Бұған 100 пайыз сеніммен: ЖОҚ деп жауап беруге болады.

Тірі пенделердің бәрі ержетеді, қартаяды, ақырсында өледі. Ал жансыз заттардың бәрі мүжіліп сыртқы қалпын өзгертеді, біраз уақыттан соң жойылады. Тіпті, біз мәңгілік дейтін аспан денелері: Күн, Ай, жұлдыздар мен планеталдар да пайда болған, өзгеріс үстінде, уақыты келгенде өшіп, жоғалады. Осыдан түйетініміз: мәңгілік ештеңе жоқ, бәрі өзгеріп, жойылады.

Сахнада актерлердің қатысуымен сан түрлі әрекеттер жасайтын жансыз қуыршақ секілді адамдар да мына өмір деп аталатын үлкен сахнада табиғат гуналарының ықпалымен әртүрлі әрекеттер жасап, өзінше тамаша өмір кешеді. Ал шын мәнінде мұның бәрін ол өзі жасамайды, бәрі материалдық қуаттың көмегімен өздігінен жасалады. Адам қуыршақ сияқты табиғат қуатының еркімен еріксіз әрекеттер жасайды. Біздің тәніміз, ақыл-ойымыз бен сезімдеріміз – бәрі де біздікі емес. Ол иогалық ұйқыға берілген Маха Вишнудың меншігі. Біз оны уақытша иеленіп, пайдаланушы ғанамыз.

Бһагавад Гитада адам тәні, жалпы материалдық тіршілік сегіз элементтен тұрады дейді. Олар: бес материалдық дөрекі элемент – су, от, ауа, жер және эфир, оған қоса үш нәзік элемент – ақыл (ум), зерде (разум) және жалған эго бар. Осы элементтер бірігіп барша тіршілік иелерінің тәнін құрайды.

Мына фәниде адамдар әртүрлі игіліктерге ие болу үшін өле-өлгенше еңбек етіп, түрлі әрекеттер жасап жатады. Бала кезінде мектепке барып, оқып, білім алады. Содан кейін жоғары оқу орнына түсіп оқып, мамандық алады.  Үйленіп, отбасы құрған соң бала-шағасын асырау үшін зейнеткерлікке шыққанша тер төгіп еңбек етеді.

Жетістікті сақтау үшін үнемі әрекет ету қажет

Егер мына фәни дүниеге ақыл көзімен байыптап қарайтын болсақ, материализмнің негізін салушы Маркстің айтқанындай, өмірдің үнемі қозғалыста болатынын бағамдаймыз. Яғни, тіршілік дегеніміздің өзі – тынымсыз қозғалыс. Егер сіз өмір сүргіңіз келді ме, онда үнемі әрекет етуіңіз қажет болады.

Адам, тіпті шіріген бай болса да, еш әрекетсіз тірлік кеше алмайды. Шалқасынан түсіп күндіз-түні ұйқыдан бас алмайтын пенде жоқ. Адам болғасын тұрып жүруге, тамақтануға, сөйлеуге, адамдармен қарым-қатынаста болуға тура келеді. Ал қарапайым жандар тамағын тойдыру үшін ақ тер, көк тер болып өле-өлгенше жұмыс істеуге мәжбүр.

Біз өмір сүріп жүрген мына дүние – үлкен ойын алаңы іспетті. Әр адам  сахнадағы актер сияқты өз рөлін ойнайды. Адамдар үй салады, отбасы құрады, қала салады, түрлі қажет заттарды өндіретін кәсіпорындар ашады, шығармашылықпен айналысады, ғылыми жұмыстар жүргізеді – осының бәрін олар үлкен жауапты іс деп санайды және өмірдің мәні сондай шаруаларды атқару деп түсінеді. Шындығында бұлай емес… Өйткені біз мәні зор іс деген шаруалардың жемісі түгел жойылып кетеді. Салған қалаларымыз жоғалады, үйіміз құлайды, өзіміз өліп, отбасымыздан айрыламыз…

Алла мына әлемді не үшін жаратты?

Мұсылмандардың қасиетті кітабы Құранда, христиандардың кітабы Інжілде, иудейлердің кітабы Тәуратта  мына фәни жалғанды Алланың не үшін жаратқандығы туралы толыққанды ақпарат айтылмайды. Тек Құранда: «Мен жын мен адамзатты Өзіме құлшылық етулері үшін жараттым» деген жалғыз аят бар. Осы аяттан ұғарымыз: Алла адамдарды Өзіне құлшылық етуі үшін ғана жаратқан екен.

Дәстүрлі діндердің бәрінде Алла фәни жалғанды белгілі бір кезеңде жаратқандығы туралы түсінік бар. Ал оған дейін не болды? Ол жайында еш мәлімет жоқ. Дегенмен, веда ілімінің қайнар көзі саналатын Бһагавад Гитада бұл жайында толық болмаса да, ішнәра мәліметтер айтылады. (далее…)

Кеудесінде жаны бар әрбір адам үшін өмірдегі ең маңызды сұрақ: «Өмірдің мәні неде? Немесе «Мен не үшін өмір сүремін?» екендігі анық. Дегенмен, бұл сауалды өзіне немесе көпті көрген, оқыған-тоқығаны мол  ғұламаға қойып, соның жауабын түсінуге мың адамның бірі ғана талпынады екен. Ал басқалар көздерін жұмып өмір өзенмен қашан жағалауға жаңқа сияқты шығып қалғанша аға береді.

Адам не үшін өмір сүреді?

Адам деп аталатын екі аяқты ет пен сүйектен тұратын пенденің өмір сүруі үшін өте көп қолайлы жағдайлар жасалуы тиіс. Ең алдымен, ауа, белгілі ылғалдылық пен температура, кеңістік, азық-түлік, су, ауа қысымы, т.б. толып жатқан қажеттіліктер болуы керек. Егер соның бірі болмаса, адам өміріне үлкен қатер төнбек.

(далее…)

«Жалғыздық Аллаға ғана жарасқан» деп адамдар Алланы ғана жалғыз санап, қарапайым пенделер екі дүниеде де жақын жуықтарымен топтасып, бірлесіп өмір сүреді деп ойлайды. Шындығында, адам Інжілде айтылғандай Алланың кішкентай көшірмесі, яғни адамның табиғаты да Жаратқанның табиғаты сияқты рухани немесе мәңгілік. Сондай-ақ, адам да мейлі ол өмірде туған туыс бауырлары мен жақындарының арасында өмір сүргеніне қарамастан, жалғыз тіршілік иесі. Яғни, адам дүниеге жалғыз келіп, жалғыз кетеді.

Ақыл-естен, айыратын құдыретті қуат

Бһагавад Гитада мына фәни жалған Жаратқанның құдыретті қуаты – маяның, яғни елес қуаттың ықпалында болады деп айтылады. Сол қуаттың ықпалымен адам өзін ет пен сүйектен жаратылған тәнмін деп ойлайды және «мынау менің ата-анам, туысым, отбасым» деп өзі тәрізді жеке дара жандарды жақын тұтады. Шындығында, әр адам жеке дара жан және оның ешқандай ата-анасы да, туысы да жоқ. Ол – жалғыз.

(далее…)